Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                 Stefán Snævarr
fella meiðinn þann arna. En áður en ég hefst handa við skógarhögg vil
ég bæta við rollu mína um hug- og afstæðishyggju að einhvers konar al-
menn efahyggja um túlkanir er röklega möguleg. Með „almennri efa-
hyggju" á ég við efahyggju sem ekki verður auðflokkuð í hug- eða afstæð-
ishyggju en lætur sér nægja að efast um að til séu hlutlægar túlkanir.
Fylgjendur þeirrar stefnu gætu sagt að sönnunarbyrðin hvíldi á and-
skotum efahyggjunnar og hyggst ég nú axla þá byrði. Eg ætla ekki að
verja hlutlægnishyggju í anda skólameistarans heldur boða fagnaðarer-
indi fallveltishyggju. Við getum þrátt fyrir allt greint hafrana frá sauð-
unum, skilið milli góðra og slæmra túlkana með altækum hætti þótt
túlkanir okkar hljóti ævinlega að vera brigðular.
Áður en lengra er haldið væri gott að hyggja nokkuð að þeim forsend-
um sem ég geng út frá í þessari grein. Ég skilgreini „bókmenntatúlkun"
sem „kenningu um inntak skáldverks eða a.m.k. einhverra mikilsverða
hlið þess". Þessar kenningar eru gjarnan eins konar tilraunir til að af-
kóða dulkóða, ráða dulrúnir. Eg gef mér þá forsendu að túlkun sé nauð-
synleg leið til skilnings á bókmenntaverki en læt hjá líða að svara þeirri
spurningu hvort hugtökin túlkun og skilningur séu samofin. Ennfremur
geng ég út frá þeirri forsendu að T sé túlkun á bókmenntaverki þá og því
aðeins að T sé meira en einber lýsing á verkinu eða túlkun á orðanna
hljóðan.6 Vissulega er lítið spunnið í túlkanir á Hávamálum nema túl-
kendur viti hvernig túlka ber orðið „snotr" í textanum. En slík túlkun
gæti fullt eins verið liður í „fílólógískri" túlkun, hún þarf ekki að vera
þáttur í bókmenntatúlkun. Að öðru leyti geri ég ráð fyrir að túlkanir geti
verið margháttaðar, „í húsi fóður míns eru margar vistarverur". Engin
lög kveða á um að túlkanir hljóti að vera hreinestetískar eða geti verið
að einhverju leyti siðferðilegar eða pólitískar (þess vegna er skilgreining
mín á túlkun svona víð). Við túlkum Hrafnkötlu ef við segjum sál henn-
ar vera „skömm er óhófs æfi" og prjónum við þá staðhæfingu. Að kalla
Hamlet „fyrsta nútímamanninn" er liður í túlkun á stykkinu og sama
gildir um þá staðhæfingu að háaloftið í Villiönd Ibsens sé „tákn fyrir
undirvitundina". Slíkar staðhæfingar verður að rökstyðja með einhverj-
um hætti, gjarnan með því að vísa til meintra eiginda textans, oft í formi
beinna tilvitnana.7
Þá skulum við líta á það sem koma skal í greininni. Ég tek undirdeild-
6     Að lýsa verki getur falist í því að rekja söguþráð skáldsögu eða leikrits. Við mun-
um sjá síðar að ekki er hægt að draga skarpa markalínu milli lýsingar og túlk-
unar.
7     Takið eftir að ég útiloka ekki að rökstyðja megi túlkun með tilvísun til ætlana
höfundar eða til bókmenntasögunnar enda boða ég fjölhyggju um túlkanir og þar
af leiðandi fjölhyggju um rökstuðning við túlkanir.
58
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV