Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						„Sálin í Hrafnkötlu"                                                                          Hugur
Verkhyggja Rortys
Þá er aðeins ein gerð efahyggju eftir, almenn efahyggja. Fylgjendur
hennar geta kannski gert sér mat úr þeirri verkhyggju (pragmatisma)
um bókmenntatúlkanir sem Rorty boðar. Hann segir að túlkun sé ævin-
lega háð hagnýtum markmiðum túlkenda. Túlkun gæti aldrei verið ann-
að en tæki til að fullnægja þörfum túlkenda, rétt eins og dýrið greinir
hvaðeina í ætilegt og óætilegt. Þýðing ljóðs skorðist af þýðingu þess fyr-
ir þýðandann. Ekki tjóir að segja að þær túlkanir sem betur sýni innri
samhengi textans séu betri en aðrar eins og Umberto Eco vill. Samhengi
í sér sjálfu er ekki til, það er í okkar augum sem fyrirbæri virðast sam-
hangandi eða sundurlaus allt eftir því hver markmið okkar eru (hagnýt
markmið okkar „skapa" samhengi). Við getum heldur ekki sagt að stað-
reyndir um verkið skilyrði notkunarhætti þessi. Þá getum fullt eins sagt
að við séum hlutlæg ef við notum tappatogara til að toga tappa með en
ekki þegar við brúkum hann til að opna skúffu. En hvað nú ef hann reyn-
ist betur sem skúffuopnari en tappatogari?28
Eco hefur svar á reiðum höndum við „tappatogararökum" Rortys. ít-
alski þúsundþjalasmiðurinn bendir á að tappatogari geti haft ýmsa eig-
inleika sem hægt sé að uppgötva þótt þeir tengist ekki beinlínis þörfum
okkar. Það er engan veginn gefið að þarfir okkar einar ákveði hvernig við
skynjum lögun hans og lit. Auk þess verðum við að vita eitt og annað um
hlutlæga eiginleika gripsins til þess að sjá til hvers hann er nýtilegur.
Við notum hann tæpast til að skafa úr eyrunum ef hann er of oddhvass
eða þykkur. I ofan á lag er vandséð hvernig nota megi tappatogara sem
öskubakka, lögun hans leyfir ekki slíka notkun. Eco virðist telja að slíkt
hið sama gildi um skáldverk, þau hafa eiginleika sem við getum upp-
götvað án tillits til þarfa okkar og við verðum að uppgötva staðreyndir
um verkin til að sjá til hvers þau eru brúkleg.29 Sé skoðun hans þessi er
ég honum í megindráttum sammála þótt hann sé ef til vill fullfljótur á
sér að afgreiða verkhyggju um þekkingu.
Af spekimálum manna á borð við Rorty má draga þá ályktun að allar
túlkanir séu jafnréttháar. Gegn þeirri staðhæfingu má tefla þeim rökum
Wayne Booths að þá væri gerlegt að taka gefnar túlkanir á hvaða bók-
menntaverki sem vera skal og kalla þær túlkanir á hvaða öðru bók-
28   Þessar pælingar Rortys minna i mig á forkostulega uppákomu í Don Kíkóta þar
sem kráargestir rökræða hvort höfuðfat riddarans sjónumhrygga sé hjálmur eða
rakskál sem hún upprunalega var. I leynilegri atkvæðagreiðslu kom í ljós að
flestir töldu að um hjálm væri að ræða!
29   Umberto Eco: „Reply", Collini (ritstj.) 1992b, bls. 145-146.
67
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV