Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                         Stefán Snævarr
komulag er um túlkun texta. Væru túlkanir hlutlægar myndu sennilega
vera sammæli um þær, því bendi ósættir um túlkanir til þess að efasinn-
ar hafi á réttu að standa. Bandaríski listspekingurinn Richard Shus-
terman á ágætt svar við þessum staðhæfingum. Hann segir að menn at-
hugi ekki að túlkendur hafi oft mismunandi en ósambærileg markmið.
Einn vill skilja hvatir tiltekins höfundar, annar kveðast á við skáldið,
túlka með skáldlegum hætti til að hjálpa öðrum að njóta verksins sem
best o.s.frv. Við hneigjumst til að bera saman túlkanir þar sem túlkend-
ur hafa haft gagnólík markmið og svo drógum við þá ályktun að heimur
túlkana sé einn allsherjar Babelsturn. Á ytra borði virðist staðhæfing-
arnar Jíávamál eru ekki samhangandi" og ,fiávamál eru samhang-
andi" stangast á en þurfa ekki gera það. Annar túlkandinn kann að
beina sjónum sínum að hugmyndafræði verksins og segja kvæðið sam-
fellda vörn fyrir meðalmennsku, hinn hyggur að formlegum eigindum
verksins. Sé litið á þær eigindir er erfitt að sjá samhengi í verkinu (Shus-
terman notar önnur dæmi). Túlkun hefur ekki eina rökgerð heldur
margar, túlkendur leika ýmsa málleiki, túlkunin hefur margar sálir.
Tala má um þrjá meginflokka túlkana, segir Shusterman. I fyrsta lagi
geta þær verið lýsandi (e. descriptive), í öðru lagi boðandi (e. prescriptive)
og í þriðja lagi uppfærslutúlkanir (e. performative interpretations). Shus-
terman telur að hughrifatúlkanir séu lýsandi, þær hafa sanngildi því
annað hvort er túlkandi einlægur eður ei. Svo þarf ekki mikið hugarflug
til að sjá að „bíógrafísk" túlkun getur haft sanngildi, staðhæfingar okk-
ar um hvatir höfundar ættu að geta verið prófanlegar.
Boðandi túlkanir geta haft að markmiði að benda lesandanum á frjóar
aðferðir við að skoða verkið, skoðunarhætti sem t.d. gefur meiri estetíska
nautn en aðrar.33 Nefna má að bandaríski raunspekingurinn C.L. Ste-
venson var þeirrar skoðunar allar túlkanir væru í djúpgerð sinni boð-
andi og hefðu því ekkert sanngildi.34 Ekki er tóm til að kafa í kenning-
ar hans, lítum heldur á uppfærslutúlkanir. Þær eru eins og uppfærsla á
leikriti eða það að leika tónverk með ákveðnum hætti („túlka" verkið),
samanber orðasambandið „uppfærslutúlkun". Helsti fulltrúi þessa við-
horfs var heimspekingurinn Margaret MacDonald.35 Hafi hún á réttu að
33   Slík túlkun getur verið það sem ég kallaði „hreinestetísk túlkun" í upphafi máls
míns.
34   C.L.Stevenson: „Interpretation and Evaluation in Aesthetics". Max Black
(ritstj.): Philosophical Analysis (Ithaca: Cornell University Press, 1980).
35   MacDonald: „Some Distinctive Features of Arguments used in Criticism", W. El-
ton (ritstj.): Aesthetics and Language (Oxford: Blackwell, 1954). Ég fæ ekki bet-
ur séð en að túlkunarfræðingurinn frægi, Hans-Georg Gadamer, sé á sama róli.
Gadamer: Wahrheit und Methode (Tubingen: J.C.B. Mohr, 1990).
70
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV