Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                 Stefán Snævarr
Við höfum slegið tvær flugur í einu höggi, fundið skýringu á því hvers
vegna túlkanir virðast stangast á og séð um leið að þær eru sannleikan-
um háðar, beint eða óbeint. Þá er að leita skýringar á því hvers vegna
þær eru oft spekúlatífar og loftkenndar. Við þurfum þeirrar skýringar
með því efasinnar gera sér mat úr þessari staðreynd og segja hana sýna
að túlkun á bókmenntum geti ekki verið vísindi. Við þessu hefur kanad-
íski heimspekingurinn Paisley Livingston svar á reiðum höndum. Hann
segir að bókmenntafræðingar spyrji einfaldlega of stórra spurninga
(Hver er sálin í Hrafnkötlu?; Fjallar Hamlet um Ödipusarduld?). Ef
raunvísindamenn hefðu spurt álíka háfleygra spurninga værum við enn
á steinaldarstigi hvað þekkingu á náttúrunni varðar. Þessu til sanninda-
merkis nefnir Livingston athyglisverða tilraun sem gerð var vestra.
Hópi manna var sýnt úrverk og skipað að lýsa þessu kerfi. Svörin sem
menn gáfu voru innbyrðis mjög ólík og svifu flest í lausu lofti. Gagnstætt
þessu spyrja tæknifræðingar venjulega mjög hlutstæðra (konkret)
spurninga um svona tæki og fá handföst svör. Að mati Livingstons er það
að spyrja almennt hvernig tiltekið kerfi sé álíka fáránlegt og að biðja um
kort af Danmörku sem hvorki sé vegakort né jarðfræðikort heldur hið
eina sanna kort af Danmörku. Sá sem biður um slíkt kort skilur ekki að
kort eru gerð frá einhverju sjónarmiði með tiltekin markmið í huga, t.d.
þeim að greiða götur bílstjóra. Samt eru til mælikvarðar á gæði slíkra
korta, t.d. er kort sem sýnir að brú er milli Esbjerg og Kaupmannahafn-
ar gallað af þeirri einföldu ástæðu að slík brú ekki til. Að breyttu breyt-
anda gildir slíkt hið sama um vísindin, jafnt náttúruvísindi sem bók-
menntafræði. Bókmenntafræðingar ættu því að venja sig af að spyrja
stórra spurninga heldur láta sér nægja spurningar á borð við „hvað seg-
ir texti X um umræðuefni Y með tilliti til Z?".39
Niðurstaða mín er þá sú að túlkanir geti vel verið margháttaðar, til
dæmis skáldlegar og uppfærslukyns, án þess að vera óskynsamlegar.
Þær þurfa ekki að vera loftkyns, enda eru þær með einum eða öðrum
hætti bandingjar sannleikans. Fjölhyggja er tvímælalaust skárri kostur
en efahyggja.
Fölur eldur, í lokin
Eins og ég gaf í skyn hefur Livingston nokkuð til síns máls og hyggst ég
nú fylgja ábendingum hans í túlkun á ákveðnu skáldriti, beina sjónum
mínum að vissum hliðum verksins og fara varlega í alhæfmgar. Jafn-
39   Paisley Livingston: Literary Knowledge (Ithaca og London: Cornell University
Press, 1988) bls. 200-267.
72
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV