Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                  Atli Harðarson
greina. Heimspekingar reyndu að sjá ágreininginn í víðara samhengi,
komast að kjarna málsins. Niðurstöður þeirra byggðust oftast á grein-
ingu hugtaka (eins og náttúrulögmál, sannleikur, líkindi) en þeim var
samt ætlað annað og meira hlutverk en að varpa ljósi á störf vísinda-
manna. Þær áttu að skera úr um hvað væru réttnefhd vísindi og hvað
ekki. Heimspekingamir voru hér í hlutverki löggjafa og dómara. Það er
ekki útilokað að heimspekileg greining á hugtökum eins og náttúrulög-
mál, sannleikur og líkindi leiði í ljós að lögmál af einhverju tagi séu
aldrei svo mikið sem líkleg og hvað þá sönn. Heimspekingar eiga stund-
um erindi í dómarasæti þótt meginhlutverk þeirra sé að túlka,
gagnrýna, greina og skýra.
I framhaldsskólum eru nemendum kennd ýmis vísindi. Eigi að leggja
rækt við gagnrýna afstöðu til vísindanna er eðlilegt að þeirri kennslu
fylgi einhver umræða um vísindalegar aðferðir. Sé tekið að rökræða
þessar aðferðir eru líkur á að umræðan endi í einhvers konar vísinda-
heimspeki og þá skiptir máli að kennarinn hafi eitthvert vit á efninu.
Mér finnst eðlilegt að álykta af þessu að æskilegt sé að a.m.k. hluti af
kennurum sem kenna raunvísindi og félagsvísindi á framhaldsskólastigi
kunni eitthvað fyrir sér í vísindaheimspeki. En það væri samt allt of
langt gengið að ætla vísindaheimspeki eitthvert forystuhlutverk í
kennslu raunvísinda og samfélagsgreina.
Siðfræðin tengist siðferðinu með svipuðum hætti og vísindaheimspek-
in tengist vísindunum. Siðfræðingar greina hugtök eins og réttlæti,
frelsi, farsæld. Þeir rannsaka og rökræða kenningar um hvernig lífinu
verði best lifað og leiða í Ijós mótsagnir í hugmyndum manna um sið-
ferðileg efni. Stundum setjast þeir líka í sæti löggjafa eða dómara.
Rökræður um siðferðileg efni, eins og þær sem sprottið geta af lestri
skáldverka, gera yfirleitt ráð fyrir sameiginlegum skilningi á hugtökum
sem notuð eru. En þegar djúpstæður ágreiningur rís eða umræðan lend-
ir í ógöngum þá þarf að huga nákvæmlega að hugtakanotkun, beita
heimspekilegri rannsókn til að leiða í ljós mótsagnir eða eyða ágreiningi
með því að sýna fram á að hann byggist á misskilningi.
Eigi einhverjar námsgreinar (bókmenntir, lífsleikni eða samfélags-
greinar) að vera vettvangur fyrir gagnrýna umræðu um siðferðileg efni
þá má gera ráð fyrir að þar sé a.m.k. stundum þörf fyrir kennara sem
hefur æfíngu í heimspekilegri siðfræði. Með þessu er ekki sagt að
gagnrýnin umræða um siðferðileg álitamál sé ævinlega á heimspekileg-
um nótum. Þótt siðfræði sé ein grein heimspeki hafa heimspekingar eng-
an einkarétt á umræðu um siðferðileg efni. Heilsufræði, hagfræði og sál-
arfræði fjalla hver með sínum hætti um mannlega heill og mörg siðferði-
leg álitamál verða ekki leidd til lykta án þess að stuðst sé við niðurstöð-
82
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV