Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Siðfræði í skólum                                                                              Hugur
undangenginni yfirvegun hljóta að viðurkenna. Því ber ekki að leggja
reglur sem hvíla á algildum siðferðisviðmiðum að jöfnu við lífsgildi sem
eiga sér rætur í fastmótuðum hugmyndum um hið góða líf. Lífsgildi
hljóta ævinlega að vera menningar- og sögulega afstæð, aðstæðu- og ein-
staklingsbundin" (bls. 80).
Það sem ég hef við málflutning Vilhjálms og Sigríðar að athuga er
einkum að þau gera ráð fyrir að leikreglur séu algildar í þeim skilningi
að menn geti komist að samkomulagi um þær nánast óháð því hvaða lífs-
gildi þeir aðhyllast1 en lífsgildin séu hins vegar afstæð með svo afger-
andi hætti að þau verði hvorki hrakin né staðfest með rökum af því tagi
sem allir skynsamir menn hljóta að taka mark á. Þetta eru einfaldlega
ýkjur. Það er ósamkomulag um leikreglur alveg eins og um lífsgildi og
rökræður eru ekkert síður til þess fallnar að jafna ágreining um lífsgildi
heldur en að ná samkomulagi um leikreglur. Málið er ekki svo einfalt að
við höfum annars vegar „hlutlausar" algildar leikreglur sem allir skyn-
samir menn hljóta að samþykkja og hins vegar gildismat sem er ein-
hvers staðar langt austan við alla skynsemi.
Greinarmunurinn á leikreglum og lífsgildum mótaðist upp úr siða-
skiptunum og trúarbragðastyrjöldunum á 17. öld þegar Vestur-Evrópu-
menn uppgötvuðu að þeir yrðu að hafa ein lög þótt þeir gætu ekki haft
einn sið. Við þessar sögulegu aðstæður fundu Hollendingar, Englending-
ar, nýlendubúar í Norður-Ameríku og fleiri þjóðir leiðir til að koma sér
saman umað vera ósammála innan vissra marka. Þetta samkomulag
tókst vegna þess að í þessum löndum var orðinn til vísir að réttarríki
sem virti formleg réttindi og einstaklingshyggja og markaðsbúskapur
höfðu náð töluverðri fótfestu. Mikilvægasti hluti þessa samkomulags
byggði á hugmyndum um náttúrurétt og mannréttindi sem lærdóms-
menn þekktu af ritum eftir Tómas frá Akvínó og fylgismenn hans.
Samkomulag um að virða mannréttindi tók að mótast fyrir 300 til 400
árum og það er enn að breiðast út. Þetta er ekki vegna þess að mannrétt-
indi hafi verið studd rökum sem allir skynsamir menn hljóta að fallast
á. Rökin fyrir þeim eru enn í smíðum. Nei, ástæðan er frekar sú að sam-
félög sem virða mannréttindi hafa auðgast og orðið sigursæl bæði í hern-
aði og viðskiptum og stjórnarfar þeirra og menning hefur breiðst út um
nýlendur og landnemabyggðir.
Leikreglurnar sem við virðum og tryggja að við getum búið saman í
friði þrátt fyrir nokkuð ólíkt gildismat byggja á mannréttindum, virð-
ingu fyrir einstaklingnum, hugmyndum um réttarríki og jafnrétti allra
1 Sjá t.d. það sem Vilhjálmur segir á bls. 146: „í öðru lagi er það prófsteinn á leik-
reglur að þær myndu öðlast samþykki allra sem þátt tækju í óþvingaðri rökræðu
um þær. Slíkt samþykki myndi aldrei nást um lífsgildi ..."
85
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV