Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Lífsgildi og orðræða siðfræðinnar                                                      Hugur
Krists að það sé ekkert við það að athuga að „hjartað sé kalt, heilinn
tæmdur merkingu og andinn bugaður" ef einstaklingurinn tekur „sann-
gjarnt tillit til annarra."3
Þeir segja báðir eitthvað á þá leið að Vilhjálmur dragi upp dapurlega
eða snauða mynd af siðfræðinni. Maður getur þó ekki annað en furðað
sig á þeirri stefnu sem gagnrýni þeirra tekur. Margir hafa haldið því
fram á misjöfnum forsendum að hlutleysi um verðmæti eða gildi sé for-
senda þess að siðfræðileg umræða geti skipt máli í lýðræðislegum fjöl-
hyggjusamfélögum nútímans. Það er ekkert nýtt sem Vilhjálmur er að
halda fram, það sem hann gerir í grein sinni er að tengja sig ákveðnum
straumum í siðfræði samtímans. Með því að saka hann um að gera sið-
fræðina dapurlega, hjartalausa eða snauða gengur gagnrýni Jóns eigin-
lega út í öfgar.
Gagnrýni þeirra Jóns og Róberts er þó að mörgu leyti ólík. Róbert bein-
ir athygli sinni fyrst og fremst að veilunum í málflutningi Vilhjálms og
ég verð að segja að hann hefur nokkuð til síns máls. Einkum held ég að
Róbert hitti naglann á höfuðið þegar hann finnur að hugtakanotkun Vil-
hjálms. Þegar Vilhjálmur heldur því fram að lífsgildi eigi ekki heima í
réttnefndri siðfræðilegri umræðu er alls ekki ljóst hversu vítt svið orðið
lífsgildi spannar. Á einum stað virðist Vilhjálmur gera greinarmun á lífs-
gildum og siðferðisgildum og á öðrum stað er eins og eitthvað sem hann
kallar grunngildi sé einn flokkurinn til. En hvað eru lífsgildi ef ekki sið-
ferðisgildi eða grunngildi?
Maður getur verið fullkomlega sammála Vilhjálmi um að siðfræðin eigi
ekki að „boða umdeilanleg lífsgildi" en verið engu að síður þeirrar skoð-
unar að heimspekileg siðfræði hljóti að fjalla um gildi ekki síður en um
réttlátar leikreglur. Þá lítur maður bara svo á að lífsgildi séu hver þau
verðmæti eða hugsjónir sem manneskja eða samfélag gerir að sínum. En
sé þessi skilningur lagður í málflutning Vilhjálms virðist öll röksemda-
færslan býsna léttvæg: Auðvitað snýst siðfræði ekki um að boða fagnaða-
erindið, hvert svo sem það nú er: Það er hægt að vera fjölhyggjumaður
um verðmæti en samt telja þau grundvallarþátt siðfræðilegrar rökræðu.
Jafnvel þó að við lítum ekki svo á að ákveðin lífsgildi séu altæk, má samt
álíta að öll siðfræðileg rökræða hljóti að taka á gildismati og gildisdóm-
um.
Skilji maður Vilhjálm hins vegar þröngt og líti svo á að hann vilji með
öllu gera rökræðu um verðmæti útlæga úr sólum siðfræðinnar er eigin-
lega alveg ómögulegt að vera sammála honum. Hvernig sem á það er lit-
ið hljóta verðmæti og gildismat og gagnrýni á þau að koma inn í siðfræði-
3     Róbert Haraldsson 1999 „Einræða, umræða og samræða" bls. 187.
91
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV