Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                     Jón Ólafsson
lega rökræðu jafnvel þó að siðfræðin eigi að takmarka sig við forsendur
sanngjarnra og altækra reglna. Með öðrum orðum: Viss ónákvæmni og
hugsanlega ofurlítill tvískinnungur í notkun hugtaksins lífsgildi gerir
það að verkum að stundum virðist meginfullyrðingin léttvæg stundum
röng.
Mér sýnist að hitinn í greinum þeirra Róberts og Jóns komi til af því
að þeir skilja Vilhjálm þessum síðari skilningi. Þeir taka mál hans svo
að hann vilji losa siðfræðina alveg við allt tal um verðmæti. Þetta held
ég að sé ekki skoðun Vilhjálms en hann gefur vissulega höggstað á sér,
sumar fullyrðingar hans eru dálítið kæruleysislegar, engin þeirra þó eins
og þessi: „Svo lengi sem einstaklingurinn tekur sanngjarnt tillit til ann-
arra getur siðfræðin látið sér í léttu rúmi liggja þótt hann lifi tilgangs-
snauðu lífi."4 Þetta er fádæma glannaleg fullyrðing, enda hlýtur Vil-
hjálmur að hugsa hana sem ögrun. En ég held að réttari og í raun áhuga-
verðari lestur á greinum Vilhjálms sýni að hann er að segja dálítið ann-
að en þetta: í fyrri grein sinni í Hvers er siðfræðin megnug? reynir Vil-
hjálmur að gera þannig grein fyrir leikreglunum að þær verji tiltekin
grunngildi, svo sem frelsi, jafnrétti og réttlæti. En þar með eru þessi
grunngildi orðin leyfilegur hluti siðfræðilegrar rökræðu því að þau eru
meðal skilyrðanna fyrir því að fólk geti stundað frjálsar og jafnar rök-
ræður.5 Vilhjálmur hleypir því verðmætunum augljóslega að. Spurning-
in er bara hvaða verðmæti það séu og hvernig við getum rætt um þau.
Róbert bendi réttilega á marga hnökra á málfiutningi Vilhjálms og
sýnir fram á tilhneigingu til að einfalda heimspekisöguna úr hófi. En af-
staða Vilhjálms er á endanum alls ekki jafn róttæk og Róbert vill vera
láta. Hann er í rauninni ekki að segja mikið meira en að í siðfræðilegri
rökræðu séu leikreglurnar aðalatriðið, ekki lífsgildin. Það er vert að
staldra við þetta atriði. Hvað merkir þetta? Hér er komin kjarnahugsun
í vestrænni frjálslyndisstefnu sem gengur út frá því að í nútímasamfé-
lagi sé farsælasta skipanin sú að semja um tilteknar skynsamlegar
grundvallarreglur en láta allan ágreining um gildi standa utan þess
samkomulags. Það leiðir af þessu að grundvallargildi einstaklinga eiga
að vera hinni samfélagslegu samræðu óviðkomandi og hún þeim.
Nú hefði ég haldið að Róbert og að minnsta kosti Jón séu ekki bara
ósammála því að úthýsa eigi gildum úr siðfræðilegri rökræðu, sem þeir
segja að Vilhjálmur haldi fram. Eg hefði haldið að þeir séu líka ósammála
þessari mildari útgáfu, það er að segja að leikreglur séu aðalatriði í sið-
fræðilegri umræðu, ekki lífsgildi. En það kemur ekki nógu vel fram í grein-
4     Vilhjálmur Árnason 1997 bls. 204.
5     Vilhjálmur Árnason 1999 „Hvers er siðfræðin megnug" bls. 147.
92
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV