Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Lífsgildi og orðræða siðfræðinnar                                                      Hugur
um þeirra því að þeir beina allri athyglinni, og miklu púðri, að því að mót-
mæla róttækari hugmynd en þeirri sem Vilhjálmur í raun heldur fram.
Grein Jóns er nokkuð löng og er að heita má ein samfelld vörn fyrir
forngríska siðfræði. Hún er um margt læsileg og líkt og Róbert bendir
hann á marga einföldun og veilu í málflutningi Vilhjálms. En dómur
hans yfir Vilhjálmi er skot yfir markið, svo hátt að það er engu líkara en
maður horfi á eftir boltanum út í himingeiminn. Svona fordæmir Jón
málflutning Vilhjálms: „Tillaga Vilhjálms um að lífsgildaspurningar
verði ekki lengur ræddar innan siðfræðinnar jafhgildir að mínum dómi
tillögu um að fjarlægja hjartað úr siðfræðinni, „affílósófera" siðfræðina,
jafnvel þagga niður í siðfræðinni."6
Ágreiningur þeirra þremenninganna er áhugaverður og þeir rökræða
af nokkrum eldmóði. En frá sjónarmiði heimspekinnar er sá galli á mál-
flutningi þeirra að stundum sleppa þeir sér í flugeldasýningunni frekar
en gaumgæfa ágreiningsefnið af nægilegum skarpleika. Ef það er rétt
skilið hjá mér að markmið Vilhjálms sé fyrst og fremst að sýna fram á
að eiginleg siðfræði, nútímasiðfræði, eigi hún að vera einhvers megnug,
sé um leikreglur mannlegs samfélags og þar sé eitthvert gagn að henni,
en lífsgildi sé aftur hægt að nálgast á marga ólíka vegu, ekki bara sið-
fræðilega, þá missir gagnrýni þeirra Róberts og Jóns marks. Þeir hefðu
þurft að fara dálítið aðra leið að markinu, að minnsta kosti í bland. Þeir
hefðu þurft að rökræða þá spurningu hvort siðfræði sé eða eigi að vera
fyrst um reglur svo um gildi, frekar en að saka Vilhjálm um að hafna
lífsgildum með öllu úr siðfræðilegri umræðu.
Það er tvímælalaust galli á bókinni að þó að umræðan um verðmæti og
reglur sem sprettur af grein Vilhjálms sé fyrirferðarmikil þá vantar al-
veg þá gagnrýni sem nálgast efnið á forsendum Vilhjálms sjálfs. Það er
reyndar vert að nefna það hér að í vissum skilningi er sterkasta and-
svarið við hugmyndinni um hlutleysi gagnvart verðmætum að finna í
grein allt annars höfundar, Sigurðar Kristinssonar, sem stendur að ég
held alveg utan við þessa rökræðu Róberts, Jóns og Vilhjálms. Sigurður
reynir í grein sinni að sýna fram á það að gagnrýnin íhugun, sem hann
kallar svo, sé eitt af skilyrðum sjálfræðis (e. autonomy). Ég ætla ekki að
rekja rök Sigurðar hér, en mér finnst áhugaverðasti punktur greinar
hans vera sá að sjálfræðishugtak, sem geri enga kröfu til einstaklings-
ins um gildismat, gangi ekki upp á endanum. Það nægir ekki að segja að
sá maður sé sjálfráður sem hefur hæfileikann til að breyta í samræmi
við eigin vilja. Nauðsynlegt sé að hann beiti líka þessum hæfileika.7 Ég
6     Jón Á. Kalmansson 1999, bls. 217.
7     Sigurður Kristinsson 1999 „Sjálfræði, löngun og skynsemi" bls. 113.
93
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV