Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Lífsgildi og orðræða siðfræðinnar                                                      Hugur
búa til skilgreiningar. Þetta gerir siðfræðingana að þátttakendum í
ýmsum flækjum og áætlunum sem varða stjórn og uppbyggingu samfé-
lagsins. Undir slíkum kringumstæðum hljóta siðfræðingar að þurfa að
stilla sig um að reka málstað einna verðmæta frekar en annarra. En allt
önnur lögmál hljóta að gilda þegar við horfum til gagnrýnishhitverks
siðfræðinnar. Siðfræðingar eiga að benda á veilur, gloppur og margvís-
legt siðleysi sem fram kemur í samlífi manna, meðferð valds, ákvörðun-
um hins opinbera. Þeir eiga að gagnrýna stofhanir og þeir eiga að sjá í
gegnum orðagjálfur og uppskafningshátt.
Mér finnst erfitt að sjá hvernig siðfræðin getur í senn haldið þessu
gagnrýna hlutverki sínu og líka takmarkað sig við að skýra skilyrði
sanngjarnra leikreglna. Hlýtur ekki sjálfsyfirvegun samfélags, samfé-
lags sem vill halda upp sjálfsgagnrýni, að beinast að gildismati þess rétt
eins og að leikreglunum? Eg held að það skipti líka máli að umræða um
leikreglur snýst oft í raun um lífsgildi, til dæmis um þá spurningu hvaða
verðmæti séu eftirsóknarverð fyrir samfélagsheildina. Hver eru þau
gæði sem samfélaginu ber að sækjast eftir, hver eru hin raunverulegu
gæði? Hlýtur ekki samfélagsumræðan alltaf að snúast um slíka hluti?
Svo nefnd séu dæmi úr íslenskum veruleika - við erum sífellt að fást
við spurningar á borð við: Eru samfélagsleg verðmæti fólgin í því að föst
búseta sé sem víðast um landið? Ef svo er, getum við samt fórnað þess-
um verðmætum fyrir önnur verðmæti, til dæmis peninga? Getum við
borið saman gjörólík gæði eins og til dæmis fjárhagslegan ávinning og
óspillta náttúru? Öll samfélög, stofnanir og fyrirtæki manna standa
frammi fyrir ákvórðunum þar sem verðmæti rekast á. Eg er illa svikinn
ef það er ekki verkefni siðfræðinnar að glíma við spurningar sem verða
til vegna slíkra árekstra.
Gagnrýnisleysi siðfræðinnar er því miður dapurleg staðreynd víða í
vestrænum samfélögum. Heimspekingar, siðfræðingar og aðrir láta oft
stjórnmálamenn, stundum blaðamenn eða sérhæfða baráttumenn af
ýmsu tagi um alla raunverulega þjóðfélagsrýni. Sjálfir stilla þeir sér upp
sem einskonar sérfræðingar, kennarar eða ráðgjafar. Þetta er auðvitað
ekki algilt en algengt og hér á landi virðist mér þróunin vera sú að heim-
spekingar hverfi inn í hlutverk ráðgjafans. Þetta er að mínu mati
óheillaþróun því að þó að vel meinandi og vandvirkir ráðgjafar séu gíf-
urlega mikilvægir þá er hvöss og óvægin heimspekileg gagnrýni ómiss-
andi. Heimspekingar eiga að stuðla að rökræðum frekar en sáttum.
Þessi aðfinnsla mín varðar eitt einkenni bókarinnar: Margir höfund-
anna eru alltof uppbyggilegir. Framsetning þeirra er fáguð og stíllinn
vandaður og þeim er mjög í mun að sýna lesandanum fram á að gagn sé
að siðfræði. Titill bókarinnar gefur tóninn: Hvers er siðfræðin megnug?
95
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV