Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                       Kristrún Heimisdóttir
þannig að sé frelsi skilgreint sem bann uið drottnun færist nýjar víddir
inn í hefðbundna frjálslynda stjórnskipan sem geri henni kleift að bregð-
ast við vandamálum sem hún hefur hingað til átt fá svör við.
En hvað er þá drottnun? Pettit nefnir fyrirbærið domination á ensku
og skilgreinir það sem þær aðstæður þegar drottnari hefur raunverulega
möguleika á að hafa, að eigin geðþótta, áhrif á hvað einstaklingur velur
að gera eða gera ekki í tilteknum aðstæðum. Það verður að vera á al-
mannavitorði að drottnarinn sé í ofangreindri aðstöðu en engu skiptir
hvort viðkomandi einstaklingur hafi einhvern tíma samþykkt þetta.
Þannig getur einstaklingurinn ekki samið „pettískt frelsi" frá sér.
Það er til marks um ráðandi stöðu hins tvígreinda frelsishugtaks
Isaiah Berlin á okkar dögum hvernig Pettit byggir bók sína upp. í stað
þess að láta nægja málspekilegar skilgreiningar á frelsi, ver hann löngu
máli í að skrifa frelsishugtak sitt inn í stjórnspekihefð vesturlanda, með
því að taka lesendur með sér í hugmyndasögulega endurskoðunarferð
aftur til Rómaveldis.
Frelsi sem bann við drottnun samræmist mikilvægri vestrænni stjórn-
skipunarhefð sem Pettit leitast við að sýna fram á að hafi naumlega lot-
ið í lægra haldi í baráttu hugmynda við stofhun Bandaríkja Norður-Am-
eríku 1776. í stað þess að rómversk-ítölsk hugmynd um stöðu borgara í
lýðveldi (m.a. um borgaralegar skyldur) mótaði frelsishugmynd vestur-
heims varð Thomas Hobbes ofan á. Hobbes hafði ekki áhuga á frelsi vilj-
ans sem heimspekilegu vandamáli, því hann trúði ekki á tilvist slíks fyr-
irbæris. Fyrir honum var hver athöfn hvers einstaklings frjáls svo fremi
hún væri ákvörðun hans sjálfs. Engin afskipti önnur en beint inngrip í
athafhir, til dæmis að einstaklingur sé beinlínis hindraður í að fara ferða
sinna, eða gripið í handlegg honum þegar hann hyggst skjóta af byssu
eða mjólka kú eða skrifa ávísun, geta samkvæmt Hobbes talist brot gegn
frelsi einstaklings.
Samkvæmt lýðfrelsisheíð er frelsi einstaklinga hins vegar skilið
þannig að menn geti glatað frelsi sínu án þess að til komi nokkur bein
afskipti annarra og verið frjálsir jafhvel þótt aðrir hafi af þeim afskipti:
Frelsi er í því fólgið að vera civis eða borgari, njóta borgaralegra réttinda
og alltaf metið í ljósi munarins á homo liber og homo servus eða frjálsum
manni og þræl. Og hér tengir Pettit frelsi einstaklinga við hina ýmsu
þætti í stjórnskipan lögbundinna lýðræðisríkja. Einstakhngar eru ekki
frjálsir borgarar í ríki nema ríkið sé byggt á tilhlýðilegum lögum. Það er
með öðrum orðum ekki nóg að ríkið sé byggt á lögum heldur skal það
byggt á tilhlýðilegum lögum, með frelsishugtaki Pettits verður til efhis-
legur grundvöllur til að gæði laga, lagaframkvæmdar og opinberrar
106
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV