Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                     Jón Ólafsson
hvort hægt væri að fá svo ómerkilegt bull birt í virtu tímariti á sviði hug-
vísinda ef hann tæki afstöðu með réttum hófundum og vitnaði af vel-
þóknun í skrif þeirra fræðimanna sem væru mest í tísku þá stundina.
I öðrum tilfellum er upphaf vísindastríða rakið til greinar C.P. Snows,
„The Two Cultures" sem birtist uppúr 1960 og fjallar um gjána á milli
afstöðu og heimsmyndar raunvísinda annars vegar og hugvísinda hins
vegar. Hið mikla gap skilningsleysis sem hann telur staðfest á milli þess-
arra tveggja menningarheima er C.P. Snow mikið áhyggjuefni. Ekki síst
óttast hann afleiðingar þess að skilningur þeirra sem ekki fást við raun-
vísindi á raunvísindum fari þverrandi. Þannig er engu líkar en að fram-
þróun þekkingarinnar beri með sér eyðileggingarmátt fáfræðinnar í því
að sérfræðingar á einu sviði hafa engan skilning á því sem sérfræðingar
á öðru sviði fást við.2
Á endanum má kannski eins segja að þetta menningarlega bil komi
fram með upphafi nútímavísinda. Þegar vísindaleg aðferð, eins og við
þekkjum hana nú á dögum, tók að þróast varð líka fyrst til aðferðafræði-
legt bil á milli tilraunavísinda og bóklegra fræða og þar með gagnkvæm
tortryggni þeirra sem stunda þessi ólíku fræði. Þó er óhætt að fullyrða
að sjaldan eða aldrei hefur bilið á milli hugvísinda og raunvísinda, á
milli bóklegra fræða og tilraunavísinda verið breiðara en nú er. Að því
leyti varð C.P. Snow sannspár, margt af því sem hann óttaðist hefur
komið fram.3
Vísindastríð snúast um þessar mundir um tvennt:
Annars vegar er sú staðreynd að raunvísindamenn eru oft furðulega
illa að sér um hugsunarhátt og aðferðir hugvísinda. Raunvísindi virðast
gagnrýnin í allt öðrum skilningi en hugvísindi. Á meðan hugvísindi eru
óhjákvæmilega gagnrýnin á allt umhverfi rannsókna er gagnrýni raun-
vísinda bundin við eiginlega aðferð sína. Sjónarhorn raunvísinda er því
þrengra en hugvísinda. Þetta telja raunvísindamenn oft helsta kost vís-
inda sinna. Þeir hneigjast því til að fordæma kollega sína í hugvísindum
fyrir aðferðafræðilega yfirborðsmennsku en hættir um leið sjálfum til
einangrunar og tæknihyggju. Svo þröngt sjónarhorn getur útilokað eðli-
lega samræðu við hugvísindi.4
Hins vegar er skilningur og notkun hugvísindamanna á hugtökum og
2     Sjá C.P. Snow, 1959 The Two Cultures and the Scientific Revolution Cambridge:
Cambridge University Press; 1964 The Two Cultures, a Second Look Cambridge:
Cambridge University Press; 1970 Valdstjórn og vísindi Reykjavík: Hið íslenska
bókmenntafélag, þýðandi Baldur Símonarson.
3     Jay A. Labinger og Harry Collins, 2001 „Introduction" The One Culture? bls. 1-3.
4     Hér einblíni ég á togstreitu hugvísinda og náttúruvísinda. Það er hinsvegar rétt
að taka það fram að hugvísindi og félagsvísindi rekast oft á með svipuðum hætti.
110
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV