Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                                     Jón Ólafsson
Þessi gagnrýni er að mínu mati léttvæg. Þó að vissulega sé hægt að
saka Rorty um að gera lítið úr þessum greinarmun og þar með lítið úr
muninum á sannleika og samkomulagi í vísindum, þá er staðreyndin sú
að Rorty er aðallega að hugsa um þann greinarmun sem einstaklingur
eða samfélag getur gert á réttlættu og sönnu: Það eina sem ég get hugs-
anlega vitað um skoðun er hvort hún er vel eða illa rökstudd. Það er af
því og engu öðru sem ég dreg þá ályktun að hún sé sönn eða ekki sönn.
Þannig bendir Rorty okkur á að sá greinarmunur sem við gerum á
sannri skoðun og vel réttlættri skoðun sé ekki greinarmunur sem hægt
er að beita á niðurstöður vísinda. Enginn mælikvarði á niðurstöður okk-
ar er æðri en sá sem beitt er í raun við að samþykkja þær eða hafha
þeim. Þannig er fáránlegt að halda því fram að einhver tiltekin aðferð,
hver svo sem hún er, sem fer viðurkenndar leiðir til að komast að niður-
stöðum sem svo verða viðurkenndar skoðanir, sé í grundvallaratriðum
ólík öðrum aðferðum til að gera það sama. Sá mælikvarði sem hægt er
að hafa á aðferðir hlýtur því að snúast um gæði niðurstaðna þeirra.
Þannig er niðurstaða Rortys sú að ein rannsóknaraðferð taki annarri
fram í því að niðurstöður hennar standist gagnrýni betur en niðurstöð-
ur annarrar aðferðar.10
Raunar er það oft svo að vísindamenn sjálfir, það er þeir sem ekki eru
því lærðari í kenningum heimspekinnar, eiga ekki í neinum vandræðum
með að sjá aðferð vísindanna í þessu hógværara ljósi, sem orðræðu af
ákveðnu tagi, með sínum kostum og göllum frekar en sem þá orðræðu er
best hafi höndlað sannleikann eða veruleikann. Deilan um vísindi er að
hluta afieiðing af tryggð við ýmsar kreddur heimspekinnar frekar en að
hún sé til marks um að vísindin þurfi að verja í heild sinni. Pragmatist-
ar komu mjög glögglega auga á þetta fyrir um 100 árum og það á jafn vel
við nú: Vísindastríðin eru varnarstríð heimspekinnar frekar en vís-
indanna.11
Andsvör Rortys í Rorty and his Critics sýna vel að þótt Rorty sé vissu-
lega afstæðishyggjumaður er ekki þar með sagt að hann sé andvísinda-
legur heimspekingur. Þetta verður enn ljósara þegar bókin er borin sam-
an við The One Culture? Það sem Rorty hefur um og við vísindin að segja
eru fyrst og fremst varnaðarorð. Öfgakennd vísindahyggja verður til af
þeirri blekkingu að vísindin marki aðferðafræðileg endalok sannleiks-
leitarinnar, eins og við hefðum í vísindunum hreppt sannleikann í skiln-
ingi aðferðar. Rorty hafnar ekki vísindalegri aðferð þó að hann taki und-
10   Sjá Richard Rorty, 1999 Philosophy and Social Hope Harmondsfarth: Penguin,
bls. 38.
11   Sjá Jón Ólafsson, 2000 Conflict and Method: An Essay on Dewey Columbia Un-
iversity, doktorsritgerð bls. 63-77.
114
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV