48 Htín »Hvað skyldi það vera þessi ást« hugsaði prinsinn, »eitthvað sem mjer er ókunnugt um, en heimurinn virð- ist vera fullur af.« Hann spurði haukinn, ugluna, svöluna, en fjekk ófullnægjandi svör; loks náði hann dúfu, sem flýði undan hauk inn um turngluggann; hún gat gefið honum fullkomna fræðslu, því hún átti sjer hreiður og maka. Endirinn varð sá, að dúfan færði honum mynd af gullfallegri kóngsdótturi Pá hrökk neistinn í tundrið; prinsinn strauk úr höllinni og lagði leið sína út í óþekt lönd, til að fullnægja ástarþörf sinni og æfintýraþrá. Þetta er nákvæm lýsing á byrjun ástalifsins hjá flest- um unglingum. Pegar við hugsum um það, stúlkur, að fyrst er okkur boðið að elska guð og náungann, foreldra, systkini, vini og óvini, og svo, seinna og síðar meir kemur sá, sem á að yfirgefa föður og móður og lifa með okkur í ást og eindrægni, þangað til dauðinn aðskilur, ja, þá er það næstum undarlegt, að það skuli vera nokkur snefill af kærleika eftir handa honum; en sú ást er víst annars kyns, tekin úr öðru hólfi. Við munum eftir þjóðsög- unum um kistlana, sem góðu karlsdætrunum voru stund- um gefnir; þær áttu aldrei að opna þá fyr en »á sinum heiðursdegi«, og þá kom altaf eitthvað dásamlegt upp úr þeim, oftast var það brúðarskart eða drotningarskrúði, en það gat líka verið einkunn eða ímynd ástarinnar. Ást- in er voldugasta og sterkasta aflið í manneðlinu. Byrj- um á móðurástinni, hún er líkust því sem við eigum að hugsa okkur kærleika guðs til mannanna. Trúir öllu, von- ar alt, umber alt. Hvílíkt hyidýpi er það ekki af fórnfýsi og kærleika sem sumar mæður eiga til umráða? Pó þær ausi úr þeim brunni dag og nótt, þá þrýtur hann aldrei: »Móður sinnar á morgni lífs barn er brjóstmylkingur, en í vetrarhríð vaxinnar æfi gefst ei skjól nema guð,« segir síra Matthías, en það er Icngur en »á morgni lífs«