Hlín

						32                                titin

þurfandi fyrir fullkomna hvíld, ekki einungis fyrstu

klukkutímana eftir fæðinguna heldur í marga daga.

En þessa nauðsynlegu hvíld fá ekki þær konur, sem

verða sjálfar að annast bæði sig og börnin sín. Börnin

eru oft óvær, og þó þau sjeu það ekki, þá þreytir það

mæðurnar samt að annast þau. Meira að segja þreytir

það flestar sængurkonur, ef börnin liggja í rúminu hjá

þeim, þó þær þurfi ekkert að skifta sjer af þeim.

Þá er von að lítið verði úr, að konan hirði sjálfa sig,

jafnvel þó hún sje fjölbyrja, og farin að hafa nokkra

þekkingu á því. Það er minst að þvo sjer í framan og

koma ofan í sig matnum, þó verður margri konunni

það fullerfitt fyrstu dagana. Það að hirða alla fæðing-

arparta, svo vel sje, er mörgum sinnum meira verk.

öll vanræksla hefur þar ill eftirköst, t. d. skal jeg

nefna brjóstameinin, sem ennþá koma stöku sinnum

fyrir og eru venjulega að kenna vanhirðu á brjóstun-

um, annaðhvort að þau hafa ekki verið nógu vel mjólk-

uð, meðan stálmi var í þeim og næstu dagana þar á

eftir, eða af vanhirðu á sprungnum geirvörtum.

Margar sængurkonur í sveitum mjólka svo mikið

umfram það sem barnið torgar 3., 4. og 5. dag sængur-

legunnar, að þeim væri ómögulegt að mjólka sig nægi-

lega sjálfar, jafnvel þó þær hefðu brjóstaglös og kynnu

að nota þau. Neyðarúrræði þeirra, sem svo mjólka, og

hafa enga hjúkrunarkonu, er þá það að fá einhvern á

heimilinu til að sjúga sig með munninum, svo verður

kylfa að ráða kasti um hvernig það heppnast, en sárt

er að láta sprungnar geirvörtur nuddast við tennur.

Að fá sprungnar geirvörtur geta reyndar flestar

konur fríast við með því einfalda ráði að þvo þær dag-

lega um meðgöngutímann úr hreinu vatni og góðri

sápu og bera svo á þær brensluspíritus um leið og þær

eru þerraðar. Sje þéssum ráðum rækilega hlýtt síðustu

vikur   meðgöngutímans,    munu   geirvöxturnar   ekki