92 DVOL „glerhallar", sem gneista, ef þeim er slegið saman, grænir liparit- steinar og „rauðagrjót" og jafnvel logagylltir járnkískrystallar. Yfir fjörunni gnæfa bjargabrúnirnar, gráar og grettar, en neðar liggja rauð hamrabelti og dregur víkin af því nafn sitt. Um langan aldur voru Náttfara- víkur þýðingarmikið afréttarland fyrir sveitina innar með fjöllunum. Þegar fráfærur lögðust hiður, varð á því mikil breyting. Enn er þó fén'- aður rekinn þangað á vorin. Víkna- göngur eru ekki heiglum hentar. Ungir menn í Kaldakinn hugsa þó jafnan til þeirra sem æfintýris. Það æfintýri getur þó falið í sér margar og ótrúlegar hættur og skilið skammt á milli lífs og dauða eða kostað lífið sjálft. Dæmi þess eru byggðarmönnum enn í fersku minni. En það er önnur saga. Útsýn af Kinnarfjöllum er ein hin fegursta á landi hér. Til norð- urs sést allt til íshafs og hillir þar Grímsey úr djúpi, en í norðaustri teygja Tjörnes og Slétta hramma til hafs. í austri svífa fjöllin austan Öxarfjarðar í ljósblárri móðu. — Sunnar tekur við Dimmifjallgarður og hverfur hann undir LamTyafjöll, sem standa vestar. Þá taka við fjöllin á austuröræfum Mývatns- sveitar og síðan hvað af öðru, allt til Dyngjufjalla. í suðri liggja heið- ar og öræfi vestan Bárðardals og suður af Fnjóskadal. Innan þessa mikla boga blasa við allar austur- byggðir Þingeyjarsýslu, dalir og heiðar, ár og vötn. Kinnarfjöll eru austurströnd eða austurbrún hins vestri blágrýtis- hluta íslands, en sú strönd liggur, meira og minna vogskorin, frá SJcjálfandaflóa suðvestur yfir land- ið til Faxaflóa. Landið austur af Kinnarfjöllum ber því mjög annan svip. Þar eru f jöll og heiðar ávöl og bunguvaxin og gróðursæl mjög. Út- sýn til Kinnarfjalla frá lágsveitum austurbyggðanna er því í senn sér- stæð og fögur og hefir orðið yrkis- efni margra þingeyskra skálda. — Þannig kvað Indriði Þórkelsson: Sit ég ennþá undir minnar æsku fjalli og dreg til stafs. Lít ég Hágöng Köldukinnar hvessa brúnir út til hafs. Saman trausta þræði þrinnar: þýðu, hörku og ofurkapps. Syðri byggðum sveitin innar svip og gerfi á meir til jafns. JFerskeytlur Ferskeytla eftir Skagfirðing, Friðrik Sigfússon frá Pottagerði, túlkar á angurværan hátt þann söknuð, sem ýmsum var búinn, er vínbannið var lögleitt hér á landi. Á þeim árum voru vínföng oft nefnd „skuddi" í Skagafirði, og var það tekið eftir Jóni Ósmann, ferju- manni, er mörgu gaf skrítin nöfn. Vísan er ort á leið í Mjóadalsrétt, og er hún svo: Nú er hnípinn hugur minn, heldur fátt ég rausa. Þessa ferð i fyrsta sinn fer ég „skudda"-lausa. Á æskuárum fór Friðrik til sjó- róðra á vertíðum vestan lands. Kvöld eitt sá hann mann ganga fram af bryggju og í sjóinn. Þá orti hann: Lán þótt höfum lítið hér, og leið sé töf í heimi, taka gröf að sjálfum sér sýnist öfugstreymi.
Beinir tenglar