Tímarit um uppeldi og menntamál

						10

íið varast og hvers ber sjerstaklega að gæta við lestrar-

kennslu, og geri jeg pað í peirri von, að einhverjum

gæti orðið pað leiðbeining, án pess pó að pessar at-

hugasemdir geti verið nein algild regla fyrir lestrar-

kennslu.

Hið fyrsta, sem vel parf að vanda, er pað, að barn-

ið sje pegar í byrjun vanið á að bera rjett og skýrt

fram hljóð hvers stafs út af fyrir sig og tveggja eða fleiri

í sambandi. Börn, sem líðst óskýr eða rangur fram-

burður stafa-hljóðanna, verða trauðlega nokkurn tíma

læs, svo að lestur megi heita. Sumstaðar á Suðurlandi

brestur mjög á að pessa sje gætt. ]?annig er t. d.altítt,

að börn rugli saman e- og z-hljóði og ö- og ?^-hljóði,

og kemur pað til af pví, að menn rugla pessum hljóð-

um allmjög saman í daglegu tali, og kenna svo börn-

unum að lesa eins og peir tala sjálfir. Enn fremur er

ruglað saman a og á, ð og d; ?/-i5 er nefnt au, eng-

inn greinarmunur gerður á y og ý, u og ú o. s. frv.;

auk pess er t. d. /í-hljóðið borið svo lint fram sumstað-

ar, að pað líkist meira /7-hljóði en /c-hljóði. Svo eru

börn pá látin stafa: porn-á-dje (p-a-ð), == það, au-dje

(y-ð) = iö, ú-err (u-r) = ur, iður 0. s. frv. Með

pessu móti eru margfaldaðir peir örðugleikar, sem ann-

ars vóru meir en nógir, pó að barnið sje ekki ruglað

með ramskakkri tilsögn um framburð stafa-hljóðanna, og

¦er auðvitað, hvernig pau börn svo lesa móðurmál sitt,

sem fengið hafa pessu líka tilsögn. Rjettur framburður

stafahljóðanna er aðalundirstaða lestrarnámsins, og lest-

urinn getur ekki orðið góður, nema ýramburður staja-

hljóðanna sje rjetticr.

Sumstaðar eru ekki brúkuð stafrófskver, heldur byrj-

að að kenna börnum að pekkja stafina, t. d. á Nýja-

testamentinu, eða sálmabók, og pessar hækur svo hrúk-