Tímarit um uppeldi og menntamál

						22

ins sje í sem beztu lagi, og til pess að pessu gæti orð-

ið framgengt purfti að bæta skólana. Uppfræðslan mátti

eigi vera bundin við vissar stjettir, heldur vera almenn-

ings eign, án nokkurs tillits til stjetta eða ætternis; til-

gangur hennar yröi að vera sá, að laga hugsunarháttinn,

jafna stjettamuninn og gera menn hamingjusama

og góða borgara í mannlegu fjelagi. Skólinn mátti eigi

einungis vera í pjónustu kirkjunnar, heldur líka í pjón-

•ustu ríkisins og heimilisins, hann yrði að verða sjálf-

stæð stofnun með sjerstakri stjórn óháður kirkju og

kennimönnum. A pessari öld hefir nú pessum hug-

myndum verið framfylgt smátt og smátt í íiestum lönd-

um Norðurálfunnar, sumum fyrri, en sumum síðar, og

svo Ameríku. Alpýðumenntunin er komin í fastar skorð-

¦ur og ákveðin með iögum. A Jaýzkalandi komst skip-

lag alpýðuskólanna fyrst í fast horf og hafa aðrar pjóð-

ir tekið pað land til fyrirmyndar við niðurröðun skól-

anna, en breytt pví, sem purfa pótti hjá sjer eptir hin-

um sjerstöku kringumstæðum. Alpýðumenntamálið er

nú álitið eitt af hinum mestu velferðarmálum; löggjöf

og stjórn landanna láta sjer miklu skipta hvernig fer

um fræðslu og uppeLdi fólksius, og árlega er lagt fram

stórfje pessu til eflingar. Menntun og undirbúningur

kennaranna er sem bezt vandaður, fyrir pá eru sjerstak-

ir skólar: kennaraskólar (seminaria) par sem þeir eigi

einungis fá fræðslu í almennum fræðigreinum, heldur

líka sjerstaka menntun fyrir stöðu peirra og praktiska

æíingu í að kenna. Konur hafa jafnan aðgang að

kennslunni, sem karlar. Laun peirra eru hækkuð og

kjör kennaranna yfir höfuð bætt. Nú getur enginn orð-

ið kennari við alþýðuskólana, nema hann hafi tekið próf

við kennaraskóla og haft par praktiskar æfingar. Yfir-

umsjón skólanna er falin á hendur sjerstökum skóla-

umsjónarmönnum (inspectores) sem hafa praktiska pekk-