Tímarit um uppeldi og menntamál

						25

eins við að kunna lögin, heldur líka nota pau í dag-

legu lífi. Höfðingjarnir tókit að sjer málin og vörðu

pau og sóttu með peirri málsnilld, sem æfingin veitir.

Bændur voru nefndir í dómana, og urðu pví að pekkja

lögin, peir voru líka teknir sem meðdómendur í lög-

rjettu og unnu par ásamt goðunum að samningi lag-

anna. Fjöldi fólks streymdi saman til pinganna, bæði

sem skyldugir pingfararmenn og svo aðrir sjer til

skemmtunar og fróðleiks; par lærðu menn að koma

fram á meðal manna. Á pingunum voru sagðar sögur

og kvæði flutt af hinum vitrustu og gáfuðustu mönn-

um, peir stóðu par meðal fólksins eins og kennendur

pess og leiðendur hugsunarháttarins. Stjórnarfarið greip.

pannig inn í líf manna, sem menntandi og göfgandi,

par sem menn voru sjálfir neyddir til að taka pátt í

stjórnarstörfunum, og um leið hlutu að njóta peirrar

menningar, sem pingin veittu. J>etta breyttist mjög

lítið við komu kristninnar; hin gömlu lög og venjur

hjeldust allt fram að peim tíma, að landið gekk undir

konung. Aður en kristnin kom, voru margir menn

sann-menntaðir á landi hjer, pótt eigi væri pað bókleg

menntun; pað var nytsöm pekking, komin fram af'

reynslu og eptirtekt, og átti pá vel við lífið undir öll-

um kringumstæðum.

Kptir að kristnin koin, komst hjer á klausturlifn-

aður og föst klerkastjett eins fljótt og í grannalöndun-

um. Hin katólska kirkja hilti hjer engan blindan

skríl, sem hægt var að leiða eins og sauði; fyrir pví

fcer lítið á ókostum hennar í fyrstunni. Kristnin hafði

sín vanalegu góðu áhrif á landsfólkið, en kirkjan lítil

sem engin. Með kristninni komu bókmenntir og vís-

mdi, en eigi hið rómverska vald, pað kom ekki fyrri

6ii eptir 200 ár, en varð pó aldrei eins mikið og ann-

arstaðar.   J>að   varð  samband  milli  hins  gamla goða-