79 frv. J>að er víst, að hvorki hafa slík orð nje sinánar- refsingar gjört nokkurt barn hyggnara eða belra, en pvert á móti stutt að pví, að spilla ýmsum börnum. Sjálfstæðistilfmningin er nákomin rjettlætistilfinn- ingunni; og eins og ein ódyggðin býður annari heim, eins styðja aptur á móti pessir sálarhæfileikar hvor annan. Til pess að pessir prír hæfileikar, eða pessi prenn- ing, svo jeg komist pannig að orði, geti með Guðs hjálp orðið leiðarstjarna barnsins og stýri pess um boða lífs- ins og sker; pá parf kennarinn að leitast við að glæða pá og styrkja, svo að peir hafi náð proska, pegar barn- ið á að fara að ráða sjer sjálft. Kennarinn parf pví jafn- framt við hina daglegu kennnslu, hve nær sem honum. gefst færi á, að tala við börnin um pau efni, sem pau geta skilið og dæmt um, og lofa peim, án pess að verka á skoðanir peirra, að láta í ljósi skoðanir sínar um pessi efni. Næsta opt veitist kennaranum petta færi,. bæði við trúbragðakennsluna og við sögukennsluna, en eigi gefst síður kostur á pessu fyrir utan hinar eiginlegu kennslustundir. |>að koma næsta mörg atvik fyrir í daglegu lífi einkar-vel fallin til pess að ræða pau við börn í pessum tilgangi. Með pessari aðferð er auðið að vekja pessa mikilvægu sálarhæfileika, koma skipulagi á pá og styrkja pá. J>að pykir rjett að farið, að vjer fullorðnu menn- irnir skýrum hver öðrum frá pví, sem vjer höfum komizt að raun um, og ráðgumst um, hvernig vjer á sem beztan hátt getum hagað störfnm vorum. En hví skyldi pá ekki mega gefa börnum kost á, undir eins og pau eru fær um að skerpa dæmingarafl sitt, rjettlætis- tilfinning og sjálfstæðistilfinning, með pví að lofa peim að beita pessum hæfileikum, að svo miklu leyti sem pau eru pví vaxin? Hvers vegna eiga börnin einungis.