82 kirkjuskoðunarferðum sínum áttu að grennslast eptir pekkingu barna í kristindómí, og rannsaka, hversu prest- ar leystu kennslu- og umsjónarstarf sitt af liendi. Próf- astar gáfu síðan skýrslu til biskups. Pó að kennsla í lestri væri ekki lögboðin, var böm- um á ýmsum heimilum sagt til í lestri, og seinna var djáknunum við klaustrin gert að skyldu, »að koma á hverri viku til nokkurra bæja í söfnuðinum til pess að kenna börnum kristindóm, en einlcum að veita þeim Ulsögn í iöklestri" (Forordn. um húsvitjanir á íslandi 27. maí 1746, § 12). |>á var boðið, að börn skyldu læra bóklestur, áður en þau væru staðfest, þar sem eiiihver væri lœs á heimilinu (Br. til biskupanna yfir íslandi 29. maí 1749). pví næst var svo fyrir mælt, að allir, sem ekki væru orðnir of gamlir til að læra bóklestur áður en peir væru staðfestir, skyldu læra að lesa, en peir, sem ekki væru staðfestir fyr en um prítugt, eða par um bil, skyldu lausir við pá skyldu. (Br. til Finns biskups Jónssonar 10. apríl 1760). Svo stóð nú um langan tíma, að kristindómspekk- ingin var hið eina, sem veruleg áherzla var lögð á og skilyrðislaust lögboðin; lestur aptur á móti lögskipaður með nokkrum takmörkunum. En með brjefi til Hann- esar biskups Pinnssonar um kennslu og uppeldi barna í Skálholtsstipti (2. júlí 1790) eru gjörð ýms ákvæði um barnakennslu, er til framfara horfðu. Aðal-ákvæðin eru pessi: 1, Hvert barn skal byrja lestrarnám áður en pað er fullra 5 ára. 2, Ef foreldrar vanrækja petta, á presturinn að gefa peim áminningu; en láti foreldrar sjer ekki segjast, og kenni barni ekki lestur fyr en pað er 7 ára, bæta peir fje eptir ákvæði sýslumanns, og skal fjenu varið til uppeldis fátækra barna í sókninni.
Beinir tenglar