Tímarit um uppeldi og menntamál

						93

að eyða tíma til að búa pær til, sem er mikið vanda-

verk.

Samkvæmt því, sem hjer er tekið fram að framan,

verður pað ekki stjórnarinnar eða löggjafarvaldsins eins,

að bera umhyggju fyrir menntun alpýðu; heldur ekki

verður pað á valdi alpýðunnar sjálfrar að öllu leyti,

hvernig hún vill haga uppeldis- og kennslumálefnum

sínum. |>jóð og stjórn haldast í höndur og vinna sam-

an að pví verki, sem er mesta velferðarmál landsins, og

svo mun pað bezt fara. Ef alpýðan er ein um hituna,

er hætt við, að hún verði of sljó í ýmsum framkvæmd-

um til framfara, og láti sjer nægja of lítið ; ef hún ætti

ein að dæma í sjálfrar sín sök, er hætt við, að henni

sæist yfir galla og lýti, sem aðrir óviðkomandi sæju

betur, og sem hægt væri að ráða til bóta með lítilli

fyrirhöfn; henni myndi og veita örðugt sakir vankunn-

áttu og fjeleysis að gera nokkrar verulegar endurbætur.

En tæki landstjórnin aptur á móti öll kennslu- og upp-

eldismálefni að sjer aðöllu leyti, og vildi stjórna peim

á eigin hönd, svo að alpýðan sjálf yrði afskiptalaus um

pau, pá er víst, að áhugi alpýðu dofnaðij og hún myndi

innan skamms skoða petta mál sjer óviðkomandi, jafn-

vel fá óbeit á pví, og pá væri illa farið; pví að án á-

huga og velvilja alpýðunnar sjálfrar — ef hún vill ekki

leggja fje í sölurnar til framfara börnum sínum og

eptirkomendum,—er pað torvelt, ef ekki ómögulegt, fyrir

nokkra landstjórn að hrinda pessu máli í viðunanlegt

horf.

En af pví að sá páttur, sem landstjórnin eða lög-

gjöfin á að eiga í menntunarframförum pjóðarinnar, er

svo stórvægilegur, pá er pað skylda löggjafarvaldsins að

vinna sem rækilegast að pví að sínu leyti, að verulegra

endurbóta verði ekki lengi að bíða, og pað gerir pað

með pví  að semja og sampykkja góð lög um menntun