Tímarit um uppeldi og menntamál

						35

hafa umsjón með skólum í hverju amti. Meginlaun

kennaranna skyldu gjaldast í kornvöru, og þeim gjöld-

um jafnað niður á sama hátt og fátækraútsvörum.

þetta eru nokkur atriði úr tilskipuninni. Síðan hafa

að vísu ýmsar breytingar verið gjörðar á henni, einkum

1856, en aðalatriði hennar eru þó enn í gildi. 1867

var konum lögheimilað að kenna við skóla, þó með

nokkrum takmörkunum. Nú er fjöldi kennslukvenna við

skóla í Danmörku, einkum í bæjunum, og fer peim sí-

fjölgandi.

|>egar vjer rennum augum yfir skólasögu Dana, —

hjer er að vísu svo fljótt yfir farið að torvelt er að átta

sig — þá sjáum vjer, að margt stríðið hefur verið par

svipað eða sams konar sem hjer.

Fje hefur pótt vanta til að koma á hreytingum og

umbótum,   kennarar   hafa verið illa   húnir   undir  starf

sitt,   og   árangur pví orðið   miklu minni en   ella  hefði

mátt vænta,   alþýða hefur ýmist verið hirðulítil um að

styðja   að   umbótum eða hreint og beint staðið á   móti

þeim.    þetta er líka næsta eðlilegt; hún heí'ur sjálí ekki

lært petta, sem heimtað er,   og heldur því að börn sín

muni   líka   geta   komizt  af án pess, en er   ófús   á   að

leggja í sölurnar fje og fyrirhöfn til þess, sem hún hef-

ur ekki trú á að geti borið ávöxt,   því að vjer  verðum

að gæta þess, að skólalög og skólabætur eru seinvirkari

en flest önnur lög og flestar aðrar umbætur; það þurfa

að fæðast og deyja kynslóðir, þangað til pau hafa full-

grafið um sig, og fara að sýna fyllilega, hver framfara-

kraptur sje í peim fólginn.   Vjer megum pví ekki kippa

oss upp við það, þótt vjer sjáum ekki skyndilega fram-

fðr eða hreyting við hver mennta-ákvæði sem gefin eru,

og eigi hlaupa fljótlega til þess að afnema þau   ákvæði,

sem vjer höfum sett,  þótt örðugt kunni að  framkvæma

þau í bráð.   Jeg skal sjerstaklega   nefna náttúrufræðis-

3*