41 og bömum, sem verið hafa 2—3 ár í skólahjá honunu J>að er auðsætt hve erfitt þetta er, og hvílíkur fram- fara tálmi pað muni vera. Að nokkru er bætt úr þessu nú í seinni tíð með því að skipa annan kennara í þeim skólalijeruðum, þar sem börn eru mjög mörg. Svíar, sem efiaust munu lengra komnir í alþýðumenntun en Danir, hafa ráðið mikla bót á þessn með því að stofna sjerstaka smábarna skóla, og hið sama ráð hafa Norð- menn tekið í nýju skólalögunum sínum. Nú eru Dan- ir mjög farnir að ræða um að koma upp hjá sjer smá- barnaskólum á sama hatt sem Svíar og Norðmenn, og losa þannig aðalskólana við kennslu í undirstöðuatriðum lesturs og annara byrjunar greina. I bæjum er flokka- skipun í barnaskólum fullkomnari en til sveita, en þó. mun hún og öll kennsla fullkomnust í sjálfum höfuð- staðnum. í Kaupmannahöfn eru tvennskonar barna- skólar, sem bærinn sjer íyrir, frískólar og gjaldskólar. í frískólunum er ókeypis bæði kennsla og bækur, en í gjaldskólum er borguð 1 króna um mánuðinn með hverju barni, eða bjer um bil V; hluti þess, sem það kostar bæinn; alls kostar bærinn um V(t miljón króna til al- þýðuskóla sinna, og er það viðlíka mikið, og öll fá- tækragjöld bæjarins,1 og verðáþað 4—5 krónur á hvern borgarbúa; ýmsir aðrir bæir í Danmörku verja álíka fje að tiltölu til alþýðuskóla sinua. Svipuð eru og skólagjöldin í Kristjaníu og Stokk- hólmi og.þó hóti;meiri, og í sumum bæjum í J>y"zkalandi eru gjöld þessi töluvert meiri. Sú stefna virðist meir og meir ryðja sjer til rúms ]) 1820 voru um 100,000 íbúa í Kaupmannaliðfn; j>á var fá- tækraútsvar par 800,000 kr. on barnaskólagjald 20,000 eða að eins 7<» hlut af fátækraútsvarinu, en 188H var hvort um sigrúm 1 milíón, en þó samanlagt minna að tiltólu við fólks- fjölda on 1820.
Beinir tenglar