57 íslenzka gagnfræðaskóla; peir stefna ekki nema að litlu leyti að sama marki. Jeg veit ekki betur en að gagn- fræðaskólar vorir hafi einkum verið stofnaðir til pess að veita bændaefnum vorum kost á að afla sjer menntun- ar; en peim tilgangi væri að mestu hrundið, ef peim væri breytt í gagnfræðaskóla eptir útlendu sniði. Menn hafa kvartað yfir pví að gagnfræðaskólar vorir stæðu of- stuttan tíma og hreyft pví að skólatíminn væri lengdur ár hvert; en menn skyldu hugsa sig tvisvar um að fram- kvæma pað. Eins og peim er nú fyrir komið, er ekki frágangssök fyrir hvern nokkurnveginn fullvinnandi mann að ganga á pá, pótt fátækur sje, pví að bann getur í hverju bærilegu ári unnið fyrir vetrar kostnað- inum að miklu eða öllu leyti hinn tíma ársins, og pað virðist mjer mjös pýðingarmikið atriði, að enginn eða sem allrafæstir sjeu útilokaðir frá að ganga á pá fyrir efnaskorts sakir. En mundi pó eigi pörf á að stofna íullkonunn gagnfræðaskóla jaf'nhliða gagnfræðaskólum peim, sem vjer nú höfum. Til pess hygg jeg að naum- ast sje ástæða fyrir oss að svo stöddu, lífið er ekki svo margbreytt hjá oss enn, að knýjandi nauðsyn sje til pess, eða líkur fyrir að hann yrði vel sóttur, pví að varla getum vjer pó hugsað til að hann yrði annað en undirbúningsskóli undir aðra skóla, og sjer skólanna yrði eigi að síður pörf; par yrði naumast l'arið að kenna verzlunarfræði, sjómannafræði, búfræði o. s. frv. Einn staður er sá í Kaupmannahöfn, sem jeg vil ráða yður til að ganga eigi fram hjá, ef pjer komið pangað til pess að kynnayður kennsluáhöld og kennslu- bækur; sá staður er Dansk Skolmntaeum. J>að er eigi gamalt, var stofnað 1887 og er haldið við á ríkiskostnað. Safn petta er orðið allstórt, pótt eigi sje pað eldra og eykst óðum; pann stutta tíma, sem jeg kom pangað, bættist allmikið við pað einkum af bókum. |>ar eru