78 þannig úreltar hjer á landi, eins og annarstaðar, og rejnslan hefur hjer, eins og annarstaðar, sýnt, að tís- indin hafa fleygt þessum atvinnuvegum fram, eða minnsta kosti komið þeim á nýjan rekspöl. Og aldrei dettur mönnum í hug að hverfa aptur til fornu venj- unnar; þvert á móti: þeir leita meiri þekkingar og byggja á henni nýja reynslu; af því spretta nýjar fram- farir. En þær framfarir hefðu aldrei orðið til, ef vís- indin í sambandi við reynsluna hefðu ekki verið spurð til ráða. Um barnauppeldið og alþýðumenntunina er nú líku máli að gegna. Meðan byggt er á fornri venju feðra óg forfeðra án tillits til reynslu annara og án tillits til vísindanna og þeirra vitnisburðar, þá er engra verulegra framfara að vænta. Sje sjerstök þekking nauðsynleg á lífskilyrðum jurtanna og dýranna til þess að geta veitt þeim þann vðxt og viðgang, sem þær geta tekið, þá er auðvitað eigi síður nauðsynlegt að afla sjer sjerstakrar þekkingar til þess að geta alið upp barn. Barnið lifir ekki einungislíkamlegu, heldur og and- legu lífi. Og þar sem uppeldið er í því fólgið að styöja að þroska andlegra og UJcamlegra Jcrapta harnsins og hæfilegleika þess, þá verður það að vera skylda þeirra? sem ala upp börn og nauðsynlegt fyrir þá að hafa nokkra þekkingu á eðli sálar þeirra og UJcama og skil- yrðunum fyrir andlegnm og líkamlegum þroska. J>essa þekkingu hefur almenningur ekki og vantar því aðal- skilyrðið fyrir því að ala börn upp eins og vera ber. Hann hefur ekki annað við að styðjast en venjuna, hin- ar gildandi hugmyndir, sem uppeldisfræðin opt þegar hefur sýnt og sannað, að er misskilniugur, sprottinn af vanþekkingu á eðli sálar og líkama barnsins, eða þeim lögum, sem barnið þroskast samkvæmt, andlega og lík- amlega.
Beinir tenglar