Tímarit um uppeldi og menntamál

						85

meiðandi eðu særandi orðum, sem ekki var nóg ástæða

til að hafa, þá á hann að bæta yfirsjón sína með

játningu, með fyrirgefningarbón og jafnvel með skaða-

bótum, einkum hafi hann skert heilsu, fjárhag eða

heiður barnsins. Sé yfirsjónin ekki beinlinis móðgun

við barnið, heldur við aðra eða þá sjálfan hann eða

við Guð beinlínis, t. d. allt ranglæti í orðum og verk-

um, öll óregla í lifnaði, ósiðlegt tal og hegðun, guð-

last o. s. frv., þá á hann mjög einarðlega að játa

þetta fyrir kennsiubarni sinu, og segja því, að hann

hafi gjört það, sem var rangt og ljótt, segja, að sér

þyki það slæmt, og að hann aldrei vilji gjöra það

oftar, og biðja það að varast viti hans og leiða því

fyrir sjónir, hve skaðlegt sé að breyta eins oghann

breytti. Einkum á hann samt að gjöra þetta við

þau börn, sem honum er sérstaklega trúað fyrir.

S. Heegaard, hinn ágæti uppeldisfræðingur, segir,

að kennarinn megi að eins í stöku tilfellum biðja

barnið afsökunar á breytni sinni við það; þetta held

eg sé ekki rétt. Kennarinn er meiri máttar en

barnið. Kanglæti hins sterka við hinn veika er skað-

legra og tilfmnanlegra en afbrot hins veikaviðhinn

sterka. En því skaðlegra og þyngra sem ranglætið

er, þess meira ríður á að bæta það. Og ranglæti

kennara og annarra við börn kemur oftar fyrir en í

»stöku tilfellum«. Menn segja, að barnið missi virð-

ingu sína fyrir kennara þeim, er þannig skriftar. —

Sé brot hans stórkostlegt, þá á hann einmitt skilið,

að missa nokkuð af virðing sinni. Og dylji hann

brotið fyrir barninu eða fegri það, þá stelur hann

sér virðingu. Og honum tekst sjaldan að dylja það

svo, að barnið ekki fyrr eða síðar uppgötvi það.

Og ef hann fegrar það fyrir því, villir hann barnið