Uppeldi og menntun

						Mælingar

Þátttakendur voru be?nir a? segja álit sitt á 12 atri?um í 11 ólíkum störfum. Sömu kvar?ar

og starfsheiti voru nota?ir í flessari rannsókn og í fyrri rannsókn Guichard og félaga,

(1994), nema a? tveimur starfsheitum var bætt vi? starfalistann. Guichard og félagar

völdu störfin me? hli?sjón af flví a? hafa sem ví?asta skírskotun í samfélaginu og leitu?ust

fleir vi? a? velja jafnt fla? sem fleir mátu sem karla- og kvennastörf, ófaglær? og

sérfræ?ingsstörf. Störfin voru bifvélavirki, flutningabílstjóri, grunnskólakennari,

hjúkrunarfræ?ingur, verkfræ?ingur, læknir, rafsu?uma?ur, rafvirki, ritari, sjóma?ur og

söluma?ur. 

Störfin sem bætt var vi? í flessari rannsókn voru flutningabílstjóri og sjóma?ur. Þeim

var bætt vi? af flví a? fletta eru áberandi störf á Íslandi, einkum úti á landi. Fyrir hvert 

starfanna voru nota?ir 12 tvískauta kvar?ar. Þannig var t.d. ábyrg? hjúkrunarfræ?ings-

starfsins metin me? spurningu sem haf?i stofninn: Sá sem er í hjúkrunarfræ?ingsstarfinu

hefur?. Þátttakendur mátu sí?an ábyrg? starfsins me? flví a? merkja vi? á sjöskiptum

kvar?a flar sem endar kvar?ans voru au?kenndir me? or?unum ?litla ábyrg?? og ?mikla

ábyrg?.? 

Störfin voru metin eftir eftirfarandi kvör?um: Áhugavert ? ekki áhugavert, au?velt

inngöngu (t.d. au?velt nám) ? erfitt inngöngu (t.d. erfitt nám), vir?ingarvert ? ekki

vir?ingarvert, karlmannlegt ? kvenlegt, miki? samfélagslegt gagn ? líti? samfélagslegt

gagn, au?velt a? fá vinnu ? erfitt a? fá vinnu, mikil ábyrg? ? lítil ábyrg?, mikil samskipti

? lítil samskipti, mikill frítími ? lítill frítími, miklar tekjur ? litlar tekjur, miki? atvinnu-

öryggi (trygg rá?ning) ? líti? atvinnuöryggi (ótrygg rá?ning), fer?ast miki? ? fer?ast líti?.

Úrvinnsla

Mat hvers flátttakanda á tilteknu starfi gefur flversni? (profile) fyrir kvar?ana 12. Hver

flátttakandi hefur flví 11 flversni?, eitt fyrir hvert starf sem meti? var. Meginvi?fangsefni

úrvinnslunnar var hvort flessi flversni? væru ólík eftir flví hvort flátttakandi væri drengur

e?a stúlka. Ef flversni? eru mjög ólík eftir kynjum gefur fla? til kynna a? starfshugsun sé

ólík eftir kynjum vi? lok grunnskóla. Einnig var kanna? hvort flversni? starfa væru ólík

eftir búsetu.

Hver flátttakandi metur 11 störf á 12 kvör?um og flví eru samtals 132 mælingar fyrir

hvern fleirra. Sni? rannsóknarinnar er flví 2 (Kynfer?i) x 2 (Búseta) x 11 (Störf) x 12

(Matskvar?ar) flar sem breyturnar Kynfer?i og Búseta eru milli hópa (between groups) og

Störf og Matskvar?ar innan hópa (within groups). Vi? úrvinnsluna var beitt margbreytu-

dreifigreiningu (MANOVA) flar sem mælingarnar 132 (11 x 12) myndu?u mæligildin fyrir

innanhópabreyturnar Störf og Matskvar?a. Margbreytugreining var valin flar sem hún,

andstætt einbreytugreiningu á innanhópasni?i me? millihópabreytum (split-plot design),

gerir engar sérstakar kröfur til innbyr?is fylgni mælinga. 

Margbreytugreining stjórnar tí?ni höfnunarmistaka (Type I error) me? flví a? prófa

innanhópamælingarnar 132 sem tvenn meginhrif fyrir Störf og Matskvar?a auk tvíhli?a

samvirkni Kynfer?is og Starfa. Auk fless eru prófu? meginhrif og samvirkni millihópa-

breytanna tveggja, Kynfer?is og Búsetu. A? sí?ustu er prófu? flríhli?a samvirkni bæ?i

G UÐB J Ö R G  V I L H J Á L M S D Ó T T I R  O G G UÐM U N D U R  B .  A R N K E L SS O N

61

uppeldi_14arg_2hefti_9 copy  12/13/05  9:49 AM  Page 61