metanlegir og í samræmi vi? hagsmuni og hef?ir vi?komandi fljó?ar.? 1 Ákvar?anir í námskrárger? snúast flví í a?alatri?um um hva? flarf a? fást vi? í skólanum, hvers vegna og á hva?a hátt (Reid, 1994, 1998). Reid færir rök fyrir flví a? líta beri á námskrá sem stofnanabundna framkvæmd (institutionalised practice), flar sem ákvar?anataka er há? sta? og stund en jafnframt hef?um og hagsmunum í vi?komandi skóla e?a landi. En hvernig ver?a námskrár til? Hvert er ferli ákvar?anatöku í sambandi vi? ger? námskrár? Dewey, Feinberg, Reid og fleiri hafa lagt áherslu á ferli sem nefnt er rá?ager? um námskrá (curriculum deliberation) (Stewart, 1999). Fræ?ima?urinn Schwab var? fyrstur til a? fjalla um rá?ager? vi? námskrárger? ári? 1969 flegar hann hélt fyrirlestur um námskrárger? og e?li hennar hjá félagi um menntarannsóknir í Bandaríkjunum (AERA) (Marsh og Willis, 2003). Rá?ager? er erfitt og tímafrekt ferli (Schwab, í Marsh og Willis, 2003, bls. 116) flar sem ólíkir a?ilar koma saman til a? meta valkosti í tilvonandi námskrá, me?vita?ir um a? lokaákvör?un fleirra byggist á vali milli lei?a flar sem fleiri en ein kemur til greina. Rá?ager? um námskrána er nau?synlegur hluti ferlisins vegna fless a? hópur hagsmunaa?ila er fjölbreyttur og hugmyndafræ?i fleirra um hlutverk menntunar er af margvíslegum toga (Reid, í Stewart, 1999). Ekki er hægt a? gera rá? fyrir a? útkoman ver?i hin eina rétta námskrá, frekar er stefnt a? bestu valmöguleikum sem til greina koma. Gera flarf rá? fyrir a? vinna vi? námskrá sé ferli sem sett er af sta? til a? leysa vandamál sem upp koma vi? ger? hennar og lýsa má í flremur skrefum. Fyrst leita rá?amenn eftir sko?unum annarra og átta sig á eigin sko?unum, næst er leita? samhljó?a álits um hva? sé hægt a? gera og hva? skuli gera og loks er fari? a? vinna út frá fleirri ni?urstö?u sem samkomulag var? um (Schwab, í Marsh og Willis, 2003, bls. 116). Vinnubrög? og ni?urstö?ur rá?ager?ar eru a? einhverju leyti há? fleim einstaklingum sem eru kalla?ir saman og flví hver kallar flá til. Því getur veri? mikilvægt a? vinna í anda rá?ager?ar á nokkrum plönum og hvetja til umræ?u og sko?anaskipta me?al stærri hópa e?a kalla til sérfræ?inga sem rannsaka mismunandi hugmyndafræ?i og hafa flannig áhrif á ger? námskráa. Reid (1994) bendir á a? í námskrárger? kalli hagsmunir stofnana á flátt- töku sérfræ?inga jafnt og forystu stjórnmálamanna en a? hagsmunir einstaklinga kalli á flátttöku kennara og nemenda. Innan veggja háskóla og stofnana starfa gjarna sérfræ?ingar sem rannsaka? hafa lei?ir í flróun námskráa en sjónarmi? fleirra duga fló ekki ein og sér (Jackson, 1992). Innan skóla starfar fólk sem flekkir námsefni, inntak náms og vinnuskilyr?i vel og sú flekking er mikilvægt innlegg fló rétt sé a? átta sig á a? sjónar- mi? skólafólks geta ýmist veri? íhaldssöm e?a framsækin. Þannig er hlutverk fagfólks og sérfræ?inga í námskrárger? ávallt álitamál í ljósi fless a? val á fleim sem taka flátt í námskrárger? er pólitískt mál e?li málsins samkvæmt flar sem námskránni er ætla? a? endurspegla stefnu stjórnvalda hverju sinni (sjá t.d. Roberts, 1998). Í skrifum Pinars og félaga (1995) er lög? áhersla á a? hægt sé a? sko?a tilur? og ger? námskrár út frá ólíkum sjónarhornum flar sem greina má nokkrar meginstefnur (Reid, 1994). Sú fyrsta byggist á pósitívisma e?a raunhyggju og er stundum köllu? ríkjandi vi?horf (dominant perspective). Hún einkennist af flví a? liti? er á ger? námskrárinnar sem A L L Y S O N M A C D O N A L D , Þ O R S T E I N N H J A R T A R S O N , Þ U R Í Ð U R J Ó H A N N S D Ó T T I R 73 1 Á ensku: A national curriculum defines sequences of completable, certifiable subject matter in terms of the interests and traditions of the nation that specifies it. uppeldi_14arg_2hefti_9 copy 12/13/05 9:49 AM Page 73
Beinir tenglar