Samræmd próf má enn fremur sko?a í ljósi rannsókna bresku námsmatsfræ?inganna Paul Black og Dylan William (1998). Þeir hafa dregi? saman yfirgripsmiki? yfirlit um ni?urstö?ur rannsókna á áhrifum kennslumi?a?s námsmats. Me?al fleirra eru ni?urstö?ur Kluger og DeNisi frá 1996. Þeir töldu sig finna a? námsmat sem beinist einhli?a a? flví a? draga fram bili? milli frammistö?u einstaklinga á hverjum tíma og fleirrar frammistö?u sem vænst er af fleim hef?i neikvæ? áhrif á marga nemendur og væri í heildina sí?ur vænlegt til árangurs en lei?sagnarmi?u? endurgjöf. Black og William taka undir ályktanir Kluger og DeNisi fless efnis a? námsmat af fyrrgreinda taginu gagnist fyrst og fremst fleim nemendum sem hafa mestu möguleikana á a? yfirstíga bili? milli eigin frammistö?u og krafna skólans og trú á getu sinni til fless. A?rir nemendur leggja hins vegar á nokkurs konar flótta frá kröfum skólans me? flví anna?hvort a? afneita fleim algerlega e?a a? nokkru leyti e?a neita a? horfast í augu vi? bili? milli eigin frammistö?u og námskrafna skólans. Samræmd próf hafa enn fremur fla? sem Shepard (2000) kallar ?skiptigildi? (exchange value). Þa? skilgreinir hún flannig a? námsárangur í formi gó?rar einkunnar ver?i eftirsóknarver?ur vegna fless a? hann gefur eitthva? ?í a?ra hönd? en ekki vegna fless a? fla? hafi veitt nemandanum starfsánægju a? glíma vi? krefjandi en áhugavert vi?fangsefni. Þetta kemur me?al annars fram í flví a? kennarar treysta á prófin sem ytri hvatningu og a?hald fyrir nemendur til a? vinna vel og standa sig vel í námi í sta? fless a? leggja áherslu á a? gera greinina og kennsluna áhugaver?a í sjálfu sér og efla me? flví sjálfkvæman námsáhuga nemenda. Samræmd próf, skólaflróun og jöfnu?ur til náms Hugmyndin um ítarlega, samræmda námskrá og samræmd e?a stö?lu? próf 1 til a? meta afrakstur námsins byggist einkum á flví a? me? slíkri ytri stýringu megi bæta skólastarf. Rökin eru me?al annars flau a? me? flví a? skilgreina inntak og árangur nógu nákvæm- lega og mæla hann á hlutlægan hátt megi kalla nemendur, kennara og skóla til ábyrg?ar á flví a? skilgreindur árangur náist; fá flá flannig til a? leggja sig enn frekar fram, benda á skóla og kennara sem ekki ná vi?unandi árangri og jafnvel auka veg og vir?ingu fleirra greina sem prófa? er úr. Hluti röksemdafærslunnar er enn fremur a? á flennan hátt megi auka jöfnu? í skólakerfinu, tryggja a? allir nemendur sitji vi? sama bor? og enginn ver?i útundan (Gandal og Vranek, 2001; Hess, 2003). Í skólaflróunarfræ?unum er ekki liti? á einhli?a stjórnsýsluábyrg? af flessu tagi sem vænlega lei? til a? bæta árangur. Rannsóknir á skólaflróun benda til fless a? ábyrg?ar- skylda sé flví a?eins skynsamleg a? stjórnsýsluábyrg? haldist í hendur vi? faglega ábyrg? (professional accountability) sem byggist á mati í flágu náms sem nota? er til a? efla faglega innvi?i skólans og auka gæ?i náms (Barber og Fullan, 2005). Ytri flrýstingur einn og sér megnar ekki a? breyta flví sem máli skiptir í skólum ? námi og kennslu; síst af öllu ef hann nær ekki a? virkja sjálfsvald og frumkvæ?i kennara sjálfra e?a gengur me? ? O G M A Ð U R F E R Í Þ A Ð A Ð S P I L A M E Ð ? ? 96 1 Samræmdu prófin hér á landi eru ekki stö?lu? í próffræ?ilegum skilningi enda flótt notkun fleirra sé samræmd. Í bandarískum rannsóknum er hins vegar yfirleitt mi?a? vi? stö?lu? (standardized) próf. Í greininni eru slík próf köllu? stö?lu? samræmd próf. Me? flví er bæ?i vísa? til próffræ?ilegrar stö?lunar fleirra og samræmdrar notkunar. uppeldi_14arg_2hefti_9 copy 12/13/05 9:49 AM Page 96