Uppeldi og menntun

						Uppeldi og menntun A M A L Í A  B J Ö R N S D Ó T T I R

14. árgangur 2. hefti,  2005

Pælt í PISA

Inngangur

Ári? 1997 ákva? Efnahags- og framfarastofnun (OECD) a? hefja alfljó?legar rannsóknir

á stö?u 15 ára unglinga. Þessar rannsóknir ganga undir nafninu PISA sem er skamm-

stöfun fyrir Programme for International Student Assessment. Í hverju landi er fram-

kvæmdaa?ili og á Íslandi er fla? Námsmatsstofnun samkvæmt samningi vi? Mennta-

málará?uneyti? (Námsmatsstofnun, 2005). 

Fyrsta PISA-rannsóknin var ger? ári? 2000, önnur ári? 2003 og undirbúningur er

hafinn fyrir PISA 2006. Ári? 2003 tók 41 ríki flátt í rannsókninni, flar af eru 28 a?ildarríki

OECD. Mörg fleirra ríkja sem taka flátt í PISA meta árangur nemenda sinna heima fyrir

en flarna gefst möguleiki á alfljó?legum samanbur?i, auk fless sem áherslur eru hugsan-

lega a?rar. 

Me? flví a? endurtaka rannsóknina á flriggja ára fresti fæst ekki a?eins samanbur?ur

milli landa heldur einnig milli tímabila, nokku? sem ekki hefur veri? gert á?ur í svo yfir-

gripsmikilli rannsókn (Námsmatsstofnun, 2005). Þa? er flví hægt a? bera árangur í 

könnuninni 2003 saman vi? árangur í ö?rum löndum en einnig vi? árangur ungmenna í

sama landi flremur árum á?ur. Aldur flátttakenda gefur einnig áhugavert sjónarhorn flví

í PISA er veri? a? prófa nemendur vi? 15 ára aldur sem er vi? lok skyldunáms á Íslandi

og í mörgum flátttökulöndunum. Þarna er flví dregin upp mynd af getu nemenda á 

mikilvægum tímapunkti flegar skyldunámsskólanum sleppir og vi? tekur framhalds-

skólinn og lífi? sjálft.

Í flessari grein ver?ur gefi? stutt yfirlit yfir flau gögn sem safna? er í PISA og kynntar

nokkrar ni?urstö?ur úr PISA 2003. Þeim sem áhuga hafa á a? kynna sér efni PISA frekar

er bent á vefsí?ur Námsmatsstofnunar (www.namsmat.is) og heimasí?u PISA hjá OECD

(www.pisa.oecd.org).

Gögnin og spurningar sem flau svara

Í yfirliti um ni?urstö?ur PISA 2003 segir a? me?al fleirra spurninga sem foreldrar, 

nemendur, menntakerfi? og almenningur spyrja gjarnan sé hvort nemendur séu tilbúnir

a? mæta fleim kröfum sem bí?a fleirra í lífinu. T.d. hvort fleir geti greint (analyse), 

rökstutt og sett fram hugmyndir sínar og haldi? áfram a? læra alla ævi (OECD, 2003).

Reynt er a? svara flessum spurningum í PISA, fló svo stórum spurningum ver?i seint

svara? a? fullu. PISA er ætla? a? meta hversu vel skólakerfi landanna undirbúa ung-

menni fyrir lífi? (OECD, 2005) og áhersla er á a? sko?a almennari færni en flá sem oft er

skilgreind í námskrám.

117

uppeldi_14arg_2hefti_9 copy  12/13/05  9:49 AM  Page 117