aður sjór hefur umfram ferskvatn í fiskiðnaði, einkum við niðurlagn- ingu síldarafurða. Aðrir kostir við notkun á sjó í fiskiðnaði eru fyrst og fremst þeir, að af nógu er að taka hér þar sem sjórinn er, og það í næsta nágrenni fiskiðjuveranna. Ferskvatn þarf oftast að leiða um langan veg í dýrum leiðslum. Á ráðstefnu sem haldin var á vegum Orkustofnunar, Heil- brigðiseftirlits ríkisins o.fl. á Hótel Esju fyrir ári var rætt ýtarlega um neysluvatnsmál, og kom fram að víða á landinu er farið að bera á vatnsskorti. Ekki þarf nema kóln- andi tíð og meiri þurrka til þess að vandræði verði fyrir dyrum. Sums staðar var hægt að fá takmarkað vatnsmagn úr góðum nærtækum lindum en ef vatnsfrekur iðnaður komst inn á kerfið þá þraut vatnið fljótlega. Hér er fiskiðnaður líkleg- ast vatnsfrekastur, þar má einnig nefna kjöt- og mjólkuriðnað o.s.frv. Víðast hvar annars staðar en á ís- landi verður slíkur iðnaður að afla sér vatns á eigin kostnað og að eigin frumkvæði nema af nógu sé að taka í vatnsbólum sveitarfélagsins, enda komi þá fullt verð fyrir. Mikil reki- stefna varð út af slíku máli d Seyðisfirði á sínum tíma. Menn hafa lengi trúað á óþrjót- andi vatnsbirgðir í jörðu hér, en nú er staðreyndin sú að víða er farið að gæta vatnsskorts m.a. vegna minnkandi úrkomu og lækkandi grunnvatnsstöðu, jafnvel hér á Reykjavíkursvæðinu ef þurrkar ganga. Úr þessu má bæta með þv' að nota hreinsaðan sjó í fiskiðnaði. Helslu heimildir: 1. Lundborg. M., Lindhe. S.. and Levin. Ö. Transactions of Chalmar Univcrsity of Technology. Gölaborg. 1950. 2. Lundborg. m.. Levin. Ö. and Lidahl, B.. Instilute of Marine Research Lysckil. Series Chemistry no. 1, Fishery Board of Sweden. Götaborg, 1951. 3. Martin Lundborg: Lffcctivety of practical electrolytic chlorination of sea water, Instilute of Marine Rcsearch, Lysckil. Swedcn. Svensk Kem. Tidskr. 67(1955): II. Höfundur greinarinnar, Baldur John- sen lœknir, var forslöðumaður Heil- brigðiseftirlils ríkisins frá slofnun þess, 1970, lil 1976. Sjálfstætt fólk Af ýmsum ástceðum hafa málefni fatlaðs fólks verið mikið lil umrœðu að undanförnu. í Morgunblaðinu 1. desember 1979 var rœtt við Halldór Rafn- ar, formann Blindrafélagsins, og leyfum við okkur að birta hér hluta afsvó'rum hans. Allt fatlað fólk eða öryrkjar er ekki endilega bundið hjóla- stólum en það er sennilega sú fötlun sem fólki dettur fyrst í hug þegar talið berst að fötluðu fólki. Fatlað fólk er einnig það sem er blint, heyrnarlaust eða þroskaheft, svo dæmi séu nefnd. Þótt þessir hópar eigi margt sameiginlegt og vinni saman þá eiga þeir einnig margvísleg sérmál hver og einn. En allir starfa fatlaðir saman innan Öryrkjabandalagsins, þar sem rikir mikil eining og sam- staða um flest grundvallarmál. Innan þess eru nú tíu félög fatl- aðra og styrktarfélög fatlaðra. Um leið og almennt eru gerðar ráðstafanir til að bæta hag allra fatlaðra manna þarf að leggja ríkari áherslu á sér- þarfir hvers hóps fyrir sig í framtíðinni. Ég vil leggja á það áherslu að það sem fatlað fólk eða öryrkjar er að fara fram á er ekki for- réttindi, heldur jafnrétti á við aðra þjóðfélagsþegna. Enda er það svo, þegar horft er í kostnaðinn, sem eðlilega er oft gert, að mun ódýrara eða hag- kvæmara er fyrir þjóðfélagið að styrkja fatlaða til sjálfsbjargar heldur en að hafa þá ósjálf- bjarga á stofnunum. Fatlað fólk getur og vill bjarga sér sjálft og fatlaðir vinna við margvísleg störf eins og hverjir aðrir, við verslunar- og skrifstofustörf, iðnað, síma- vörslu og hvaðeina. Við viljum vera sjálfstætt fólk í sjálfstæðu landi. Benda má á að ef hús fólks brennur, eða ef eigur þess eyði- leggjast af náttúruhamförum, þá fæst slíkt greitt úr trygging- um eða sjóðum. Ef fólk missir það sem dýrmætast er, heilsuna, þá verður hins vegar lítið um bótagreiðslur eða tryggingar. Þessu viljum við breyta og þetta er vandamál sem allir geta þurft að horfast í augu við fyrirvara- laust. Frétlabréf um HEILBRIGÐISMAL 1/1980 33
Beinir tenglar