Ritstjórar: Sigurbiðrg Þorláksdóttir. Slmi 138!.. Marta Einarsdóttir. Slmi STl. Brautin. Útgefendur: N okkrar konur í Reykjavfk. Af grciOslusimi: *n. 1. árgangur. Föstudaginn 29. júní 1928. 1. tölublað. Auarp. Háttvirtu konur! Við leyfum okkur hér með að ávarpa ykkur og bera fram fyrir ykkur sameiginleg á- hugamál okkar. Við höfum oft fundið til þess hvað konur þessa lands eru dreifðar og standa fjarri hvor annari, ekki aðeins hvað vegalengdir og strjálbygð landsins snertir, heldur líka að hugarþekkingu. Hið vana- lega afl, er flytur hugi manna saman, er ritmálið. Á þessu landi er til mikill blaðakost- ur, en að mestu leyti er hann i höndum karlmanna. Kven- þjóðin hefir þar ekki nú nema eitt ársrit (Hlin), mán- aðarrit (19. júní) og Ljós- mæðrablað, sem kemur út annanhvern mánuð, eða 6 sinnum á ári. Þetta er að vísu nokkur bót, en þó vantar mik- ið á, að starfssvið kvenna njóti sín eða að áhrifa þeirra á hin sameiginlegu þjóðfélags- mál gæti sem vera skyldi. Nú viljum við reyna að bæta úr þessu með því að koma á fót vikublaði sem ræða megi i úhugamál ein- staklingsins, heimilanna og þjóðarinnar. — Við þórfnumst stuðnings kvcnna og karla til þcssa. Ekki einasta til að kaupa blaðið, heldur til að senda hugsjónirnar og áhuga- málin úl um landið i blað- inu. Blaðinu hefir verið valið nafnið, BBAUTIN. Við vonum og óskum að það verði til að ryðja okkur konum braut að sameiginlegu þroska- og þekk- ingarmarki. Við viljum mæt- ast á miðri braut með áhuga- mál okkar, áhuga- og nauð- synjamál þjóðarinnar. Við uiljum vekja sameiginlega at- '"JffH þjóðarinnar á uppeldis- og mentamálum og fá að heyra sem flestar raddir um þau stórmál. Við viljum ræða, og styðja cftir megni fram- gang samgöngumdtanna, sem eru þungamiðja alls fram- faralifs, ekki síður á okkar nfskekia landi en annarsstað- ar um Jieim. Mcinum við t. d. að járnbrautarmálið, með uppgræddu engi öðru megin heiðar, en fjölmennasta bæ landsins hinumegin, sé eitt af þeim stórmálum, sem aldrei má þagna um fyr en fram- kvæmd fæst á. Alt vill Brautin flytja, sem álist að vera tandi og þjóð til heilla. Við höfum von um nokkuð af góðum starfskröftum við blaðið, en við þurfum meiri og fleiri. Brautin vill komast inn á hvert heimili. Hún vill vinna hug og hjörtu lands- manna. Hún vill flytja hug- næm og hjartfólgin mál og ræða þau með gætni og vin- semd. ÚTGEFENDUR. lárnbrautarmálið. Samgöngumálin eru hjá öll- um menningarþjóðum talin í röð hinna merkustu mála. Allar helstu þjóðir heimsíns verja ógrynni fjar árlega til að auka og bæta samgóngur innan lands og við útlönd og horfa hvorki í fé eða erfiði ef þær sjá sér leik á borði, til að tengja mikil og frjósöm héruð, sem afskekt eru, við aðal sam- gögnumiðstöðvarnar, . þar sem þvi verður við komið. Þær vita af reyslunni að bættar samgöngur eru nætt við- skifti, aukin velmegun, meiri samkeppnismáttur. Hingað til hafa íslendingar verið mjög eftirbátar annara þjóða um auknar og bættar samgöngur og verður vart met- ið það tjón, sem þjóðin hefir beðið vegna tómlætis og deyfð- ar i þessum málum. Þó hefír á síðari árum nokk- uð verið reynt að bæta úr þessu með auknum strandferðum, stofnun Eimskipafélags íslands, vegalagningum í sveitum, brúm yfir ár o. s. frv. Og þó þetta sé enn á byrjunarstigi, eru miklar líkur fyrir að reynt verði að halda áfram á þessari braut. En einn landshluti er það, sem framar öðrum hefir orðið út undan í samgöngumálum, og það er Suðurlandsundirlendið. Að visu hafa þar verið lagðir vegir og brýr yfir verstu árnar. En þessi landshluti er svo illa settur, að ómögulegt er að koma þar við skipaferðum vegna hafnleysis meðfram allri strand- lengjunni. En vegna ófærðar á vetrum yfir Hellisheiði, koma vegirnir ekki að góðum notum, nema lítinn hluta árs. Hinn hlutann eru samgöng- ur mjög erfiðar og stundum al- gjörlega bannaðar vegna snjó- þyngsla og ófærðar. Þar sem hjer er um að ræða stærsta og mesta undirlendi á Islandi, er hjer úr miklu vanda- máli að ráða. Þvi það er augljóst mál, að nær algjör samgönguteppa lang- an tíma á hverju ári, hlýtur að hafa lamandi álirif á olla af- komu þeirra bænda sem við slík kjör eiga að búa og valda þeim miklu tjóni og erfiðleikum, auk þess, sem það hindrar mjög afnot stórra og byggilegra svæða og veldur með því beinu þjóðartjóni. Það er því síst að furða þó margir menn hafi þegar fyrir löngu séð nauðsyn þess að bæta úr þessu og komið fram með þá uppástungu að járnbraut yrði lögð frá Reykjavík yfir Hellisheiði og austur að Ölfusá. Þetta mikla þjóðþrifamál er því lengi biíið að vera á döfinni og margir menn léð því liðs- yrði sitt og stutt það með ráð- um og dáð. Meðal þeirra manna, sem á síðari árum hafa einkum bar- ist fyrir framgangi þess má nef na: Magnús Arnbjarnarson lögfræðing, Jón Þorláksson fyr- ver. ráðherra, Guðm. Björnson landlækni, Eirík Einarsson bankastjóra, Magnús Kristjáns- son . ráðherra, Gunnar Sigurðs- son alþm., Magnús Guðmunds- son fyrv. ráðherra, Ágúst Helgason óðalsbónda og Geir G. Zoéga vegamálastjóra. Starf þessara manna og ann- ara góðra járnbrautarvina hefir þegar borið þann árangur, að búið er að fá góða og nákvæma rannsókn á málinu, áætlun um kostnað hennar og val heppi- legustu legu (sjá skýrslu Sv. Möllers, járnbrautarverk- fræðings i Timariti verkfr.fél. Islands 1924, 9. árg. 5. hefti). En þó baráttan fyrir járn- brautarmálinu hafi verið löng og ströng og mikið hafi þegar unnist á, þá á þó hér við, að betur má ef duga skal. Þörf brautarinnar verður brýnni með hverju ári og sókn- in þarf að harðna jafnt og þétt. Það mun því gleðja alla járn- brautarvini, að þegar hvað mest ríður á góðum stuðningi, kem- ur málinu mikil og óvænt hjálp, þar sem ísl. konur ætla nú að fara að beita sér fyrir þessu máli og heita þvi stuðningi sín- um í fyrsta vikublaðinu, sem þær hafa ráðist í að gefa út. Á það að vera einn þátturinn i því þjóðþrifastarfi þeirra að vinna að auknum og bættum samgöngum til sveitar og sjá- var víðsvegar á landinu. Og er það mest um vert, að þær hefj- ast fyrst handa þar sem þörfin er mest. Járnbrautarmálið er stærsta samgöngubótamálið, sem nú er á dagskrá með þjóð vorri. Það er ekki aðeins stórnauð- synlegt fyrir Suðurlandsundir- lendið, heldur einnig fyrir höf- uðborg landsins og nágrenni hennar. Það, er ekki ofmælt, að um fjórir tugir þúsunda af öllum landsmönnum hafi beint gagn af þessari miklu samgöngu- bót, sem tcngja á stærsta og voldugasta landbúnaðarsvæði íslands við bestu og fuHkomn- ustu höfn á landinu. Það verður því tæpast tölum talið það tjón, sem þjóðin bakar sér með því að draga fram- kvæmdir i þessu máli áratug eftir áratug. Auk þess, sem það má teljast þjóðarminkun, að Iáta heiðarspotta, sem auðvelt er að leggja braut yfir, loka n;er algjörlega inni mikinn hluta árs það landbúnaðarsvæði, sem langmesta framtiðarmöguleika hefir að geyma, og sem búið er að verja miljónum króna til að rækta og bæta. Mundi vart nokkur önnur menningarþjóð telja sig hafa ráð á slíkri vannotkun dýr- mætra landeigna. Baráttan fyrir járnbrautinni er þvi barátta fyrir þjóðarhag og þjóðarsóma. Hún er barátta fyrir því að gera framtíð ís- lensku þjóðarinnar sem trygg- asta og öruggasta menningar- lega og efnalega. Það hlýtur því að vera isl. konum til sóma, að þær -rilja vinna að því að hraða fram- gangi þessa máls. Það er von mín að starf þeirra beri góðan árangur og þær eigi eftir að lifa það, að mesta og frjósamasta undirlendi á land- inu verði leyst úr læðingi og fái að blómgast við töframátt bættra samgangna. Ingvar Sigurðsson. Þetta land verður ekki land hamingjunnar fyrir neinn af okkur, fyr en við gerum það land hamingjunnar fyrir alla. Thodore Roosveti.
Beinir tenglar