Morgunn

						12                                      MORGUNN

tómri i'orvitni, en i því eé fólginn djúpur, heimspekilegur

eannleikur, því að ef störf okkar hér sé skoðuð frá dá-

lítið æðri sjónarhól en venjulega, sjáum við, að þaustefna

að þroskun mannkynsins, þótt fjöldi manna sé sér þess ekki

meðvitandi En sennilega, er erfitt að segja okkur ná-

kvæmlega t'rá störfum þeirra hinum megin. Vio skiljum

að vonum aðeins það, sem þessa heims er, eða áþekt

honum, en ólik ástönd og skilyrði fara fyrir ofan garð

og neðan hjá okkur.

Þótt andarnir sé ósammála um ýmislegt, ber þeim

saman um það, að fyrst, er við lendum á strönd ókunna

landsins, séum við líkt og »álfar út úr hólum«, því að

ýmislegt á ekki við þar, sem okkur virðist sjálfsögð skil-

yrði mannlegrar tilveru hér Andarnir segjast ekki skynja

efnið — það er sem ekki til fyrir þeim. Hvort þeir

skynja ljósvakann eða sveiflur hans, svo sem t. d. sólar-

ljós, veit eg ekki. — Hér skynjum við alt í tima og

rúmi; það eru þær tvær kvíar, sem andi vor kemst ekki

út úr. En þeir hinum megin virðast hafa mjög ófull-

komna hugmynd um tímann, eins og við þekkjum hann.

I fyrsta lagi fullyrða þeir það stöðugt, og i öðru lagi geta

þeir oft ekki sagt, hve lengi þeir hafi verið dánir. I frá-

sögnum sínum villast þeir stundum á fortíð og nútíð —

segja t. d. frá atvikum sem núlegum, þótt langt sé um

liðið. síðan að þau gerðust. Þetta atriði er alt ákaflega

merkilegt og um leið flókið viðureisnar, en svo mikið

sýnist víst, að andarnir hafi aðra tímahugmynd en vér,

þótt þeir geti við tækifæri sett sig inn í okkar skoðunarmáta.1}

Rúmið virðist heldur ekki vera nein viðlíka hindrun

eða þróskuldur fyrir andana, sem fyrir okkur. Þó virðist

ekki   ástæða   til   að   ætla,   að   rúmshugmyndin   sé horfin,.

') Athngavert er, hvað ólikir „andarnir" eru að þessa leyti nndir-

vitund dáleiddra manna, sem oft er alveg ótrúlega glögg á að telja

tfmann — jafnvel í þúsnndum minútna. Virðíst það benda í sömu átt,,

sem flest annað — að „andarnir" sé i raun réttri andar dáinna manna,

en ekki brot úr vitund iniðilsins.