Morgunn

						50                                          MORGUNN

Merkileg bók.

From the Uuconsious to the Conscious, by Gustave Geley

Director of the Iniernational Metapsychical Institute, Paris.

Translated from the French by Stanley De Br ath, etc.

— London 1920.

(Frá vitundarleysi til vitandar, eftir Gh Gr., forstjóra hinnar al-

þjóðlegu sálarrannsóknarstofnunar i París. Þýtt úr frönsku af

Stanley De Brath.)

Þessi bók er að ýmsu leyti harla merkileg. Á henni

má sjá, að aálarrannsóknirnar eru líklegar til að breyta

hugmyndum manna á því nær öllum sviðum og varpa

nýju Ijósi á ýmsar af fræðikenningum visindanna.

Það er aðallega þróunin — bæði hjá einstaklingun-

um og alheiminum — sem höfundurinn tekur til með-

ferðar. Skiftist bókin i tvo parta. Ræðir sá fyrri um

einstaklinginn og alheiminn, samkvæmt ríkjandi fræði-

kenningum í vísindum og heimspeki, og er þar reynt að

sýna fram á, að þessar kenningar sé ekki fullnægar til

að skýra einstaklingseðlið eða rás þróunarinnar. Síðari

parturinn byggir því uæst þar upp, sem sá fyrri hefir rif-

ið niður, og setur fram skoðanir höf. á þessum hlutum.

Er öll bókin reyndar vel rituð, en þó þykir mér fyrri

parturinn skara fram úr að skarpleik hugsunarinnar og

rökfestu.

Höf. byrjar á því að 8ýna fram á, að hinar viður-

kendu orsakir, eftirlögun og náttúmval, sé ekki nægjan-

legar til að skýra myndun nýrra tegunda, uppruna eðlis-

hvatanna, stökkbreytni, sem skapar nýjar tegundir, né

hina snöggu og langvinnu festingu (»crystallisation«) á

aðaleinkennum nýrra tegunda og nýrra eðlishvata. Tek-

ur hann siðan skordýrin til dæmis og bendir á, að hinar

undursamlegu breytingar þeirra sanni, að aðalorsök þró-

unarinnar sé hvorki áhrif umhverfiains, né avar lífræns

efnis við þeim áhrifum, heldur »aflfæri« (dynamism), orku-