138 MORGUNN Þér hafið vaíalaust öll tekið eftir því, hvað sömu söguna má segja með mismunandi móti, og þó segja allir satt og rétt frá. Einn maður er öðrum miklu glóggskygnari á það, á hvaða atriði hann á að legga áherzlu í sambandi við atburðina, er hann er að skýra frá. Hann getur dregið fram aðalatriðin í svo ljósum dráttum, og útilokað svo vandlega ankaatriðin og það sem ekki skiítir neinu máli, að sönn saga fái öll einkenni hinnar bezt rituðu skáldsögu. En í skáldsögu eða drama er oft reynt að láta tvö eða fleiri höfuðöfl lífsins mætast í einum brennidepii, svo unt sje að sjá þau í sem sterkustu ljósi. En sé sjálf mannlífssagan, viðburðasagan, rituð af snild, þá hef- ir hún of t þetta einkenni skáldsögunnar eða dramans; atvikin ¦eru oft dramatiskari en hið hugvitssamasta skáld getur látið sér til hugar koma. Ein af höfuðgáfum góðs sagnaritara er að koma auga á samband hlutanna og kunna að raða þeim niður á dramatiskan hátt. Af öllum sagnfræðilegum bókum stendur biblían ef til vill fremst í þessu efni, því að það hafa svo miklir vitmenn staðið að henni, og reynslan, sem frá er skýrt, er svo marg- brotin og stórkostleg oft og tíðum. En í framsetningu og rit- snild er einmitt postulasagan nærri því einstök á meðal bóka Nýja-testamentisins.. Eitt sýnishorn þessa er sagan, sem vér höfum sjerstaklega í huga í dag. Sjálfrátt eða óafvitandi hef- ir ritarinn dregið upp alveg frábæra mynd. Hann hefir sýnt oss þrjú öfl í mannlífinu, eins og honum kemur það fyrir sjón- ir. Iíann hefir sýnt oss þrjár tegundir af einkennilegum at- vikum, sérstakar tegundir af sálarlífi; þetta eru eins og þrjú stór spurningarmerki, og þó er þeim öllum svarað með sama svarinu, og alt þetta gjört á einni blaðsíðu. Heródes konungur kemur fyrstur fram á sjónarsviðið, og er næsta dökt yfir myndinni, sem af honum er dregin. Hásæti hans stóð á völtum fæti og veitti ekki af að styrkja það með allri þeirri alþýðuhylli, sem með nokkru móti var unt að afla sér. Alþýðuhylli er oftast auðfengnust með því að of- sækja óvinsæl mál, fita sem mest hleypidómana og hatrið og fleygja í það einhverju til þess að nærast á. Og þess vegna,