19. JÚTVI Um ndkkurra ára skeið var 19. júní hátíðlegur haldinn liér í höfllðBtaðrium með útisamkomum, þar sem sittlivað var til gamans gert á svipaðan luiit ojr þá var aliöenrit á slíkum samkorhum. Oftast var dagttrinri þá nefndur kvennadagurinn, enda stóðn konur jafnan fyrir hátíðahöldunum vegna þess, að þennan dag árið 1915 höfSú þær með lögum Jdotið stjórnmálalegt jafnrétti vio' karla. Full ástæo'a var til áð fágna þessu og þá cigi síSur hinu, að leiðtogar íslenzku þjófi- arinnar Iiöfðu verið svo víðsýnir og frjálslyndir að veita konum þemian dýrmæta rétt, svo að segja haráttulaust af kvennanna liálfu, ofan á onnur þau réttindi, er þær næstu ár á undan nöfðu smátt og smátt hlotíð. Þegar liér var komið sógu voru íslenzkar konur orðnar „lagalega rétt- hœstar allra kvenna í víðri veröld", eins og kom- ist er að orði í blaðinu „19. júní", 1. tbl. 1. árg. 'árið 1917). Konur vildu því eiiinig sýna þegn- skap sinn í verki, því að 19. júní gerðu þær eigi aðeins að ahnennum liátíðisdegi til þess að nunnast fengins frelsis, heldur ákváðu þær einnig að liafa harin að baráttu- og fjáröflunardegi fvrir sérstakt velferðarmál allrar þjóðarinnar: stofnun landsspítala. Þágu þær þó litlar þakkir fyrir í fyrstu, mættu jafnvel andúð' og misskiln- ingi. En ekki létu þær það á sig fá. Í5vo bjart varð' yfir þessum degi og þeiiu rninn- nignm, er við Jiann voru tengdar, að ýmsar mætar konur dreymdi dýra drauma um þau áJirif, er þátttaka kveima í ölJum störfum þjóð- felagsins mundu Iiafa á allan þjóðarbúskapinn. Hátíðahöldin 19. júní áttu áreiðanlega sinn þátt i að glæða þær vonir og kveikja í huga ýmsra kvenna þrá til nýrra dáða. Ein þeirra kvenna, er franiarlega stóðu í landsspítalamálinu var Inga 1- Lárusdóttir. En hún gerði meira en það. Ein og óstudd hóf hún útgáfu blaðsins „19. júní" 1 júlímánuði 1917 og hélt því úti í mörg ár. r'hittj blaðið meðal annars ágætis efnis hvatn- nigargreinar til kvenna, auk þess sem landsspít- alamálið átti þar jafnan víst forsvar og fullan stuðning. 1 forustugrein 1. tbl. kemst ritstjórinn svo að orði: „Oss ætti öllum að vera Ijóst, að a lunu nýja starfssviði voru bíða vor mörg mál- efni, er þarfnast vor, og þess sérstaka skilnings, 19. JUNl 9 Svara Þórleijsdóttir. «/• vé.r lújótum að haja á þeim. Starfssviðið var áður lieimilið eitt, nú hefur það stækkað, heim- ilin eru orðin tvö, einkaheimilið, ríki konunn- ar og þjóðfélagsbeimilið, ríki karla og kvenna sameiginlega. Þau eiga bæði tilkall til starfs- krafta vorra". I lok greinar þessarar segir svo að blaðið 19. júní „trúi því ekki fyrr en hann má til, að flugfjaðrirnar Iians sviðni í hita æs- inganna, kah í þurrafrosti afskiptaleysisins eða þorni upp og falli í næðingum misskilningsins". Allmörg liin síðari ár liefur 19. júní verið næstum eins og allir aðrir dagar að því undan- skildu, að K. R. F. I. hefur þó jafnan haft um kvöldið mannfagnað fyrir meðlimi sína og gesti. Auk þess hefur sama félag leitast við að minna alla landsmenn á daginn með sérstakri dagskrá í útvarpinu. En vér megum ekki við því að glevma því nær þeim atburði, sem merkilegastan má telja í löggjöf íslendinga að því er snertir sönn mannréttindi og fullkomið jafnrétti beggja kynia. Vér megum ekki við því, íslenzkar konur, að fara á mis við hátíðina í sál og sinni, er at- burðir þessa dags hljóta að vekja í huga hverr- ar konu með óbrjálaða skynsemi. Fyrir því hefur K.R.F.l. ráðist í að gefa út blað þetta og fen-úð leyfi réttra hlutaðeigenda til þess að láta það bera nafnið „19. júní", eins og blað Ingu L. Lárusdóttur bar. Ekki mun blaðið koma oftar út fyrst um sinn en þennan eina dag ársins. En hitt er von vor og trú, að gifta nokkur nuini fylgja nafni og blaðið verði þess umkomið, þótt
Beinir tenglar