og var greiddur að nokkrum hluta fyrir barns- fæðingu, ef þess var óskað. 1 frv. frá desember s.l. var ákvæði, sem fól í sér skerðingu á fæðingarstyrk til kvenna, seni stunda atvinnu utan heimilis. Tók þetta ákvæði nokkrum breytingum í meðförum þingsins, og var endanlega afgreitt þannig, að nú er fæð- ingarstyrkur jafn til allra kvenna, 600 kr., en til viðbótar honum greiðir Tryggingaslofnunin allt að 900 kr. ógiftum mæðrum, sem verða fyr- ir vinnutjóni vegna barnsburðar og leggja fram úrskurð á hendur barnsföður fyrir barnsfara- kostnaði, eða hafa gert ráðstafanir til þess að afla sér slíks úrskurðar, t. d. leitað til þess að- stoðar lögfræðings eða Mæðrastyrksnefndar. Á upphæðir þær, sem áður greinir, greiðist verð- lagsuppbót. Þær konur, sem þessi breyting á fæðingarstyrknum bitnar á, eru því giftar konur, sem eiginmennirnir geta ekki séð farborða, og ógiftar mæður, sem einhverra hluta vegna ekki vilja eða geta gert gangskör að því að feðra börn sín. Annað ákvæði beggja frumvarpanna, sem mót- mælum sætti, laut að meðlagsgreiðslum til frá- skilinna kvenna og mæðra óskilgetinna barna eftir að þær gengu í hjónaband. Á árinu 1947 höfðu þessar konur öðlast rétt til þess að fá greidd meðlög hjá Tryggingastofnuninni skv. úrskurði eða skilnaðarleyfisbréfi, þótt þær gengju í hjónaband, og án annars tímatakmarks en þess, er í úrskurði fólst, þ. e. til 16 ára aldurs barna. Hinsvegar gilti og gildir enn sú takmörkun á greiðslu meðlaga (barnalífeyris) til ekkna, sem ganga í hjónaband að nýju, að greiðslur falla niður 3 árum eftir stofnun hjúskaparins. Var því þarna um misræmi að ræða milli ekkna annarsvegar og fráskilinna kvenna og mæðra óskilgetinna barna hinsvegar, enda oft á þetta bent og erfitt- að finna fyrir því skynsamleg rök. 1 frv. var lagt til að 3ja ára takmörkunin næði einnig til fráskilimia kvenna og mæðra óskilgetinna barna, og var það samþykkt á Al- þingi. I þessu sambandi þykir mér rétt að geta þess, vegna misskilnings, sem ég hef þráfald- lega orðið vör, að þótt réttur þessara síðarnefndu kvenna til meðlagsgreiðshia hjá Tryggingastofn- uninni falli nú niður 3 árum eftir stofnun hjú- skapar, þá stendur þó áfram skylda barnsfeðra til þess að greiða meðlög skv. úrskurðum, en því miður reynist það oft erfitt að fá þeirri skyldu fullnægt. Loks skal getið að nokkru mæðralaunanna, sem K.R.F.I. hefur beitt sér mjög fyrir að lögleidd vrðu. Hiigmyndin um mæðralaunin er eldri en lögin um almannatryggingar og byggist á þeirri skoðun, að þjóðfélaginu beri að viðurkenna með fjárhagslegri aðstoð liið þýðingarmikla starf móð- urinnar. Þegar lögin um almamiatryggingar voru sett, var í frumvarpinu ákvæði um mæðralaun, sem náði þá ekki fram að ganga. I frv. tryggingaráðs var enn tekið upp ákvæði um mæðralaun, er greiðast skyldu einstæðum mæðrum með 2 börn eða fleiri á framfæri sínu. Hafði tryggingaráð áætlað að kostnaður af framkvæmd þessa ákvæðis næmi um það bil 1 milljón kr. Eins og áðvir er sagt dagaði frv. þetta uppi. Hinsvegar var í frv. frá desember s.l. ekkert ákvæði um mæðra- laun, og tillaga þess efnis að taka slíkt ákvæði upp í frv. var felld. Hefur því þetta baráttu- mál kvenna ekki enn náð að rætast. Vegna þess hve mjög tryggingalöggjöfin snertir hagsmuni kvenna, væri óskandi að sem flestar þeirra reyndu að kynna sér hana og gera sér þess grein, hvaða breytinga á henni þær telji að sé þörf. Hinu má ekki gleyma, að aukin gjöld krefjast aukinna tekna. Tryggingastofnunin safn- aði að vísu allverulegum sjóðum fyrstu 3 ár al- mannatrygginganna, en á s.l. ári varð halli á rekstrinum og talið fyrirsjáanlegt að hann fari vaxandi. Þegar gerðar eru kröfur, sem hafa mundu í för með sér aukin iítgjöld fyrir stofnunina, er því rétt að gera sér þess grein, hvernig þeirri útgjaldaaukningu verði mætt, hvort heldur með hækkuðum framlögum og iðgjöldum eða með niðurfærslu á einstökum gjaldaliðum Trygginga- stofnunarinnar. I þessu sambandi hefur K.R.F.Í. bent á það, að spara mætti á fjölskyldubótunum með því að miða greiðslur þeirra við efnahag bótaþega, en þær greiðast nú án tillits til hans með hverju barni innan 16 ára, sem er umfram 3 í fjölskyldu, og nema árlega milljónum króna. Auður Auðuns, MuniS minningarspjöld Menningar- og minningarsjóðs kvenna, þegar þér viljið senda vinum ytiar samúSarkveSju. Konur úti um land, sem kynnu ui) vilju sjá um siilu minníngarspjalda í sínu héradi, œtlu aö láta skrifstofu sjóosins á Skálholtsslíg 7 vita. Ulanáskrifl SJóSsÍns er: Menningar- og tninningursjóSur kvenna, pósth. 10711, Rvík. 8 19. JÚNl
Beinir tenglar