19. júní

						Áslaug Fri&riksdóttir, frh. af bls. 9:

„Notar þú efni úr lesfögum svo sem úr sögu

eða landafræði í sýningarnar?"

„Já, stundum. Sérstaklega hef ég haft ánægju

af atriðum úr Islandssögunni og dýrafræði. Mér

kemur í hug þáttur, sem ellefu ára börn sömdu úr

Gunnlaugs sögu ormstungu fyrir nokkrum árum.

Inn í hann fléttaðist meðal annars samtal þeirra

systkina, Þorgerðar í Hjarðarholti og Þorsteins á

Borg, þegar Þorgerður kynnti „Helgu hina fögru"

fyrir föður sínum. Þessi þáttur tókst mjög vel. Við

áttum ekkert brúðuleikhús þá, en börnin stóðu

bak við skáp í skólastofunni og teygðu brúðurnar

upp fyrir brúnina á skápnum. Allar brúður bjuggu

börnin til. Hausarnir voru úr úrblásnum eggjum,

sárabindum og lími, andlit máluð með vatnslitum

og garn notað í hár.

Stundum notum við venjuleg barnaleikföng og

gerum þau að leikendum. Hesturinn og kýrin tala

saman og fræða hvort annað um veröldina og sig.

Það fer auðvitað eftir aldri og þroska barnanna,

hve ýtarlega farið er í námsefnið, en þegar þau

hafa getu til, þá læt ég þau sjálf sækja sér í bæk-

ur það efni, sem þau ætla til kynningar í brúðu-

leikhúsinu.

I vetur kenni ég átta ára börnum. Þau kynnt-

ust brúðum strax síðastliðinn vetur. Ég reyni að

vekja hjá þessum börnum áhuga og gleði á nám-

inu, og ég tel brúðurnar vera mér hjálplegar við

það, því að það eru þær, sem setja ævintýrablæ

á námið.

Við þurfum ekki alltaf merkilegar brúður. Við

getum tekið smádæmi: Við skerum út andlit á app-

elsínu og kartöflu, setjum ef til vill smáa kuðunga,

þar sem augun eiga að vera, og litum munninn

rauðan, í augun á kartöflunni getum við látið hausa

af svörtum títuprjónum og litum síðan hennar

munn einnig rauðan. Nú borum við göt neðan á

þær mátuleg fyrir litla fingur. Síðan klippum við

út hatta á báðar og prentum nöfnin þeirra á hatt-

ana. Meira þarf ekki til. Tveir leikendur eru full-

skapaðir, og þú ættir bara að heyra samtalið, sem

fer fram á milli þessara tveggja ávaxta."

„Getur þetta kennsluform komið í stað „ömmu-

sögunnar"?"

„Góða gamla amman, sem kunni ósköpin öll af

sögum og hafði yndi af að láta huga barnsins

fljúga á vængjum ævintýranna, er horfin af sjón-

arsviðinu.  Amman,  sem  kom  í hennar  stað,  er

ung, hún hefur sín eigin áhugamál, kann fá ævin-

týri og hefur þokað hinu skapandi ímyndunarafli

til hliðar. Ég held, að ekkert geti komið í staðinn

fyrir gömlu ömmurnar og sögurnar þeirra, en

brúðuleikhúsin geta orðið uppbót, ef vel er á

haldið."

„Hvert myndir þú telja, að væri uppeldislegt og

kennslufræðilegt giidi brúðuleikhúsa?"

„Ég tel, að gildi þeirra sé margháttað. Þau stuðla

að aukinni samvinnu barnanna, bæta málþroska,

örva börnin til frjálslegrar tjáningar, meira að

segja feimnustu börnum vex hugrekki til þess að

segja nokkur orð, þegar brúðan er orðin samstarfs-

maður þeirra. Sálfræðingar hafa tekið brúðuleik-

húsið í þjónustu sína, og meðal annars er það not-

að til lækninga á stami. Ég er ekki í vafa um, að

ná megi meiri árangri í námi með hjálp brúð-

anna, ekki sízt hvað seinfærum börnum viðvíkur.

Og það, sem er hvað mikilvægast að mínu áliti,

er, að brúðuleikhúsið þroskar og gleður ímyndun-

araflið.

Ég ætti ef til vill að taka það fram, að margar

bækur hafa verið skrifaðar um brúðuleikhús bæði

sem listgrein og náms- og skemmtitæki. Ég þekki

enga íslenzka bók um brúðuleikhús, en bók, sem

er vinsæl á Norðurlöndum, er eftir hjónin Jane

og Agnar Mykle, Dukketeater."

Ása Jónsdóltir, frh. af hls. 10:

finna fljótt ákveðin atriði í kennslubók, draga sam-

an efni o. fl. Þá þarf barnið að fá æfingu í að koma

fram fyrir bekkinn og tjá sig munnlega og síðan

skriflega. Hafi barnið fengið slíka þjálfun í byrjun

náms, verður auðveldara fyrir það að ná verulega

góðum árangri með frjálsri vinnuaðferð, þegar

lengra líður á landafræðinámið og átthagafræði

sleppir.

Við frjálsa vinnuaðferð skipuleggur kennari

námsefnið og flokkar í einstök verkefni. Kennar-

inn reynir að vekja áhuga barnanna á námsefn-

inu og gefa þeim heildarmynd af því og beitir til

þess ýmsum aðferðum, sem tiltækar eru hverju

sinni. Má þar nefna námsheimsókn, kvikmyndir,

skuggamyndir, spjall og umræður um viðfangsefn-

ið og fleira af því tagi. Þegar því er lokið, er nem-

endum skipt í hópa, misstóra eftir gerð verkefna.

Við röðun barna í hópana reynir kennarinn að sjá

16

19. JÚNl