// Eru „karla- sjúkdómar farnir að hrjá konur? Minningargreinar um konur á besta aldri birtast í hverri víku í dagblöðunum og fá líklega flestar konur til að doka við og hugsa: Afhverju ætli hún hafi dáið svona ung? Að sjálfsö'gðu eru or- sakirnar jafnmargar og kon- urnar en pó er pað stað- reynd að ákveðnir sjúkdóm- ar eru farnir að valda ótímabærum dauða kvenna á Islandi; sjúkdómar sem í sumum tilfellum hefði mátt koma í veg fyrir. I vetur var haldið málping um heilsufar íslenskra kvenna og par kom fram margt sem nauðsynlegt er fyrir okkur konur að vita. Erindi læknanna Lilju Sig- rúnar Jónsdóttur, um konur og kransæðasjúkdóma, og Sigurðar Árnasonar, um konur og krabbamein, vöktu sérstaka athygli blaðamanns 19. júnt og pví var brugðið á pað ráð að fá læknana í viðtal svo lesendur blaðsins mættu fræðast líka. ' ' !¦» „Kransœðasjúkdómar eru nœst stœrsti flokkur sjúkdóma sem veldur dauða kvenna á ls- landi, " segir Lilja Sigrún Jónsdóttir. Kransæðasjúkdómar dánarorsök 20% tilvika hjá konunt Þegar við heyrum minnst á hjartaáfall og kransæðasjúkdóma dettur okkur líklega fyrst í hug feitlaginn karl, kominn yfir miðjan aldur og ekki þekktur fyrir að stunda heilsusamlegt líferni. Konur detta okkur vanalega ekki í hug. En hjá Lilju kom það fram að kransæða- sjúkdómar eru næststærsti flokkur sjúk- dóma sem veldur dauða kvenna á Islandi. Kransæðasjúkdómar er dánarorsökin í um 20% tilvika hjá konum og valda heilsu- bresti hjá mun stærri hópi. En hvers vegna halda margir að hér sé um karlasjúkdóm að ræða? Líklega vegna þess að karlar eru mun yngri þegar þeir veikjast en konur og strax upp úr fertugu er tíðni sjúkdómsins farin að aukast hjá þeim. Kransæðasjúkdómar eru aftur á móti aðallega sjúkdómar eldri kvenna en konur eru að meðaltali 10 árum eldri en karlar þegar sjúkdómsins verður vart hjá þeim. Hér áður fytr var sjáldgæft að konur næðu háum aldri og þar af leiðandi voru sjúkdómar Texti: Bryndís Kristjánsdóttir Ljósmyndir: Rut Hallgrímsdóttir eins og kransæðasjúkdómar óþekktir hjá konum. Hjá konum eru kransæðasjúkdómar til- tölulega sjaldgæfir fyrir tíðahvörf en eftir þau fer sjúkdómstíðnin ört vaxandi og í efstu aldurshópunum er hún svipuð og meðal karla. Sömuleiðis er konum sem eggastokkar hafa verið teknir úr mun hætt- ara við þessum sjúkdómi. Þetta er vegna þess að talið er að kvenhormónið estrogen verndi konur fyrir kransæðasjúkdómum en eftir tíðahvörf, eða legnám, minnkar mikið magn þessara hormóna í blóðinu og vernd- unaráhrifin hverfa. Árangurinn ekki jafn góður hjá konum Þegar skoðuð er tíðni kransæðadauðs- falla á íslandi frá 1951 - 1992 sést að um 1970 er hámarki nokkurn veginn náð og að eftir það fækkar þeim. Verulegur árang- ur hefur náðst hér í bar- áttunni við sjúkdóminn og tíðni hans er hætt að aukast, dánartíðni er 11
Beinir tenglar