19. júní

						• HRINGBORÐSUMRÆÐUR.

ar á Norðurlöndunum, að undanskildum drengjum í Finn-

landi. Astandið hjá þeim er svipað og hjá okkur, sjálfs-

morðstíðni ungra pilta er svipuð og Finnar hafa brugðist

við þessum vanda og rekja hann til mikillar vinnu foreldra

eftir síðari heimsstyrjöldina. Við höfum ekki brugðist við

þessu enn, en hluti skýringarinnar kann einmitt að felast í

því að drengir á Islandi hafa of lítið af karlfyrirmyndum,

þar sem fimmta hvert barn elst upp hjá einstæðu foreldri,

feður vinna langan vinnudag, ef þeir eru til staðar, og fóstr-

ur og kennarar eru svo til eingöngu konur.

C^ 11 Afl 1 n * ^ rnegið ekki taka því þannig að ég sé

KJ LIkJL Lll J. andjafnréttissinnuð, en það verður að

skoða þessi mál í samhengi. Það sem er meinið í okkar

samfélagi er að það er lagt á eina kynslóð að halda samfé-

laginu uppi. Þetta eru skattgreiðendurnir, sem allt er tekið

af sem hægt er að taka, þetta fólk er að byggja hús, borga

námslán og ala upp nýja kynslóð. Þjóðfélagið kemur

hvergi til móts við þetta fólk, og báðir foreldrar verða að

vinna úti til að ná endum saman. En börnin eru í hreinu

reiðuleysi. Barnagæsla er rándýr og ég held að þær konur

sem vilja vera efnahagslega sjálfstæðar og eiga þrjú börn,

eins og Þórunn talar um, sjái einfaldlega ekki fyrir sér, geta

varla greitt fyrir barnagæslu. Skólinn kemur heldur ekkert

á móti breyttum þörfum, það er ekkert vit í því að börn frá

6 ára aldri séu að þvælast ein heima allan daginn. Þetta

heitir bara ill meðferð á börnum og mér er alveg sama hvar

ég segi það. Börnin geta á engan hátt séð um sig sjálf og

svarið við því er ekki myndbönd og fleira í þeim dúr. Við

verðum að hætta að tala um kvenfrelsi þetta er bara grjót-

hörð pólitík, mannréttindabarátta, ekki síður barnanna en

foreldranna. Ég hefði ekki verið á þingi ein með fjögur

börn árið '79 ef ég hefði átt heima á Blönduósi, ég átti

heima á Túngötu og það var nú nógu erfitt samt. Vinnutími

þingmanna er ekki aðlagaður fjölskyldulífi, þingfundir

dragast fram eftir, til 7 eða 8 á kvöldin, oft miklu lengur, og

svo er ætlast til að stjórnmálamenn séu á fundum öllum

stundum, ekki síst um helgar. I Danmörku hafa þingmenn

einfaldlega barið í borðið og sagt; „við erum ekki til viðtals

á laugardögum og sunnudögum."

Þar hafa menn skipt þannig með sér störfum að yfir sumar-

tímann eru smábarnaforeldrar í fríi frá nefndarstörfum. En

þingið hér er ekki beinlínis vinsamlegt foreldrum. Konum

er hreinlega gert óbærilegt að stunda þessi störf. Það hefur

verið þannig að konur hafa haft með uppeldi barnanna að

gera og mennirnir okkar hafa verið of uppteknir við að

komast áfram í störfum og hlaupa því ekki til þegar börnin

eru veik eða eitthvað þess háttar. Það eru konurnar sem

gera það, enda komast þær ekkert áfram í starfi. Þetta er

engin spurning um hæfileika. Annað sem mig langaði að

koma inn á eru allar hálfsdagskonurnar sem hafa satt að

segja verið dragbítar á kjarabaráttu kvenna.

Tbr^rnrm •Það nefur verið sagt um Þær konur a^

-*^^'-*- Ullll • þær hafi val, en mér hefur ekki fundist

það trúverðugt, þær eru yfirleitt illa launaðar, hafa engar

framavonir innan fyrirtækjanna. Það er ekkert grín að vera

20

í kjarabaráttu þegar viðkvæðið er að viðkomandi hafi það

góða fyrirvinnu að hún þurfi ekki að standa í þessu.

Guðrún:

Þetta birtisl ef til vill skýrast í sambandi

við stöðu einstæðra foreldra. Það var

mikil umræða í þinginu um sameiginlegt forræði og ég

barðist hatrammlega fyrir því, þó það hafi ekki gengið allt

of vel þar sem það hefur verið reynt. En auðvitað verðum

við að stefna að því að fólk sem tekur sér það fyrir hendur

að eignast saman barn beri áfram ábyrgð á þessu barni

hvort sem það kýs að búa saman eða ekki. Ég vildi gjarnan

sjá þá karla, sem ekki hafa gifst mæðrunum, sem sinna

börnum sínum af einhverri alvöru. Við sjáum þetta jafnvel

þegar fólk skilur eftir langan hjúskap, það er eins og konan

sitji uppi með ábyrgðina.

Q1 ÍTl 1 Vf\l 1T* * ^*að er eins °S er anna^ f°reldri miss-

•"-^O                  * ir réttinn þá losni það við allar skyld-

ur um leið og það er enginn sem gengur eftir því að forræð-

islausa foreldrið sinni skyldum sínum áfram.

r~rl 1 flfl 1 Tl * ^að sem e£ er nræc^ v'ð er a^ born'n>

' sem eru að alast upp við það að foreldr-

arnir eru aldrei heima, verði andsnúin jafnrétti. Börnin líða

fyrir þetta. Þess vegna held ég að það geti komið bakslag í