40 Ágúst H. Bjarnason: [ IÐUNN nú hefðum nógu sterkan stjörnukíki til þess að bregða fyrir augað, myndum vér sjá, að slæða þessi leysist upp í óteljandi sólir og stjörnur og lýsandi efnisþokur. Og gætum vér séð hringinn í kring um jörð vora, myndum vér sjá, að slæða þessi umlykur alt himinhvolfið eins og gjörð, þótt hún greiðist í sundur á stöku stað, enda er vetrarbrautin sann- kölluð megingjörð himnanna. Hún umlykur öll sól- kerfi ómælisgeimsins og er í raun og veru sjálf sól- kerfi sólkerfanna. Vort eigið sólkerfi kvað liggja utan- vert í henni miðri. Enda þótt mannsaugað bregði nú hinum sterkasta stjörnukíki fyrir sig, þá er það svo sljótt, að það getur hvergi nærri greint allar þær stjörnur, sem eru í vetrarbrautinni. Eftir því sem sjónglerin verða öfl- ugri og betri, koma þúsundir og aftur þúsundir stjarna í Ijós upp úr hyldýpi himnanna. Og því sem vér náum ekki með augunum, ná hinar næmu ljós- myndaþynnur, þegar þeim er brugðið bak við sjón- glerin. Með þessu móti hafa menn getað kannað alheimsgeiminn æ betur og betur, enda eru menn nú orðnir margs vísari um hann en þeir áður voru. Flestar þær stjörnur, er vér sjáum á himninum, eru blikandi sólir í fjarlægum sólkerfum eða fylgi- hnettir þeirra, sem enn eru sjálflýsandi. Sólkerfin í alheimsgeimnum eru þannig óteljandi. Og nánari rannsóknir hafa nú sýnt, að þau eru á mjög svo mismunandi aldurs og þroska skeiði. Sum eru um það bil að verða til, sum á gelgjuskeiðinu og sum í blóma aldurs sins. En sumum er aftur á móti farið að hnigna og þau eru komin að fótum fram. Ein- staka sólir eru jafnvel alveg út brunnar, orðnar að svörtum sólum. Það eru líkin í alheimsgeimnum, sem þó verða að ljósmæðrum lífsins. Nú vaknar sú spurning ósjálfrátt upp fyrir manni:
Beinir tenglar