Iounn] Hehnsmyndin nýja. 45 himingeimsins. Tvísólir þessar snúast hvor um aðra °g er önnur þeirra oft björt og lýsandi, en hin dimm eða því nær útbrunnin (eins og t. d. í stjörnu- Uierkjunum Siríusi og Procyon). Stundum eru t>ær líka hvor með sínum lit, önnur rauðleit, en hin græn, og má nærri geta, hversu fögur litbrigði eru í slíkum sólkerfum, sé nokkurt auga til að dást að Þeim þar. Allar þessar sólir og öll þessi sólkerfi lúta °ú þyngdarlögmáli, því er Neivton fann. Allur him- 'nsins her rennur sínar vanabrautir þangað til dagur asteytingarinnar og dagur endurnj'junarinnar kemur. Og ljósið ber oss boð um það, því að þá blossa upp °ýjar stjörnur. Það er að eins einn annmarki á þessu °g hann er sá, að ljósið getur enn verið að bera oss °oð frá stjörnu, sem er brunnin út fyrir hundruð- Urn °g jafnvel þúsundum ára, og eins hitt, að boðin Utti hinar nýju frumþokur og nýju sólkerfi, sem nú *ru að myndast, ná oss ekki fyrr en eftir svo og svo ^ngan tíma. En svo gerir ljósið enn meira. Það *elur í sér stafrof alheimsvíðáttunnar. Það innir oss Irá þ\í, bæði hvaða efni séu í frumþokum þeim, s°lum og stjörnum, er það kemur frá, og eins á ovaða þroskastigi þær séu. Og það er lang-undra- verðast. Frá því er Newton sundraði ljósinu með gler- sbrending sínum og rendi því saman aftur, vitum vér, a" leysa má hvítt ljós upp í svonefnda regnbogaliti: tautt, rauðgult, gult, grænt, blátt og fjólublátt. En Sv° tóku menn eftir því i byrjun 19. aldar, að í regnbogabelti þessu eða litbelti [spektrumj eru ýmsar l'akir, ýmist bjartar eða dökkar, sem ávalt koma í Jos hver £ sínum ákveðna stað í litbeltinu. Lengi ^atu menn nú ekki ráðið í, hvað rákir þessar áttu að í^^rkja; en loks komust þeir þó (1860) að raun um, að P^r stöfuðu frá efnum þeim, sem ljósið var frá, og 0ru því einskonar tákn þeirra. Svo að mönnum
Beinir tenglar