72 Sigurður Guðmundsson: i iðunn hennar hrærði, að mér virtist, meira í hugdjúpum vorum en fyrstu stríðsfregnirnar í fyrra. Þann at- burð kýs ég mér hér að texta. Eg býst við, að rök- færum hugsanagörpum þyki lausalopalegt mál mitt, því að ég veð víssvitandi úr einu og í annað, ein- skorða mig ekki við textann. Munu sumir kalla, að ég hafi þá ærið marga í takinu í einu. Ef til-vill skemti ég ykkur, óvart og óviljandi, á þennan hátt. En annars hirði ég ekki að segja neitt þessu hátta- lagi mínu til afsökunar og skýringar. Mér þætti gaman að vita, hvort fleiri en ég kenna ekki myrkfælni á síðkveldum þessa vordaga. Eg verð að játa, að það fer um mig ónotageigur, er ég geng að kveldi til austanvert við dómkirkjuna, og Póst- hússtræti lýkur upp og alt í einu sér það voðaskarð, er bálið mikla hefir brent í bæinn. Þá iinn ég líkan hroll og ég varð var, þá er ég var barn og gekk í myrkri fyrir framan opnar fjárhúsdyr. Ég hrekk við í hvert skifti sem ég sé í gegnum þetta skarð lengst út í vorrökkurgráan himin, draugalegan og þrútinn. Og það er sem kaldan anda leggi upp úr rústunum, er að þeim er komið. Þarna risu þau áður, hreykin og hnarreist húsin, með dauð og lifandi verðmæti innan veggja sinna og gaíla, sum þeirra prýði þessa smáþorps, er lifum vér í, þótt ekki myndi bera mikið á þeim í stórbæjum heims. Og hvað sér nú eftir? Ömurlegar rústir með öskugrátt grjótið, nokkr- ar ónýtar járnræmur og fáeina kolsvarta rafta, sviðna og brunna. Og til þessara miklu breytinga þurfti ekki svo mikið sem eina nótt, er þykir þó líða fljótt, heldur að eins örstutta næturstund. Ég veit ekki, hvað komið getur róti á höfga hugi, vakið þá a* örlögþrunginni værugirni, ef þessar heljarrústir fa því ekki áorkað!