Iöunn] Rústir. 73 Virðulegu áheyrendur! Hvort hendir það enga ykkar, er þið gangið hjá þessum rústum eða standið hjá þeim, að þér eins og sjáið þær stækka, fjölga, unz þér sjáið þær um alt mannlíf og allar jarðir? Nú verður ^umum ykkar víst hugsað út í heim, til allra þeirra slórhýsa, er auður og snilli hafa reist, en milíónir æðisgenginna manndrápara hafa nú breytt i rústir. Og þá fara þær að minka, rústirnar hérna í miðbænum. En hér »grunar andann enn þá fleira en augað sér«. Hugurinn flýgur að öðrum rústum, ósýnilegum Hkamlegum augum, en raunverulegum þó. Hve margir ágætismenn um víðan heim standa nú við rústir göfgustu hugsjóna sinna og vona? Marga kenning þeirra, lífstrú og lífsskoðun hefir veruleikinn háðulega hrakið, raskað. öllum reikningum þeirra og áætlunum, er þeir margir hafa starfað að fjölda ára, varið til þeirra beztu kröftum lífs síns. Hver reynist nú árangurinn af allri framfaraviðleitni og menning, vísindum, trúbrögðum og listum? Ekki skorti reynsluna á ólýsandi þjáningum og bölvi, er af stríð- unum leiðir. Heimsfræg skáld hafa lýst grimdarverk- ttm þeirra, hörmungum og helvítiskvölum með ódauð- legri snild. Ofriðarþjóðirnar eiga sér ágætustu bók- mentir. Guðamál skálda þeirra óma af heilögum anda mildi, mannvits og hugsjóna. Myndi ekki mörgum verða á að spyrja, hvort þær hefðu að eins haft himin- borna göfgi þeirra að andlegu leikfangi og andlegri nautnalind? Margar, margar aldir hefir kristindómur- inn kent, að ekki skyldi mann deyða. Kærieikskenn- ingar hans hafa þjóðunum verið boðaðar — ófriðar- þjóðunum — í — ég veit ekki hve mörgum — tugum eða hundruðum þúsunda kyrkna á hverjum sunnudegi, svo skiftir mörgum öldum. Og alt bregzt. Jafnaðarmenn fara í stríðið til að drepa samherja sína í baráttu við örbirgð og menningarskort, þótt þeir ættu þeim ekkert varlaunað. Enginn efi leikur á, að þeir hafa
Beinir tenglar