78 Sigurður Guðmundsson: [IÐUNN er honum þykir meina verst, enda er ekkert eins ófrjótt og það. Þessir andar deyfðar og tómlætis sveima um alt þjóðlíf vort og valda hvarvetna hin- um mestu spellum. Ar eftir ár og öld eftir öld láta þeir oss varbúna við hafísnum, kennaranum, »sem þrumað hefir i þúsund ár hvað pjóðin vor aldregi nemurw. Altaf er því treyst, að hann, miskunnarleysið sjálft og harkan, sneiði hjá oss að þessu sinni. Þeir stefna oss fyrirhyggjulaust í deilur við erlent vald. Oss gleymist nú hvað eftir annað, að »í upphaii skyldi endirinn skoða«, að hugsa þá leiki, er andstæðingur vor leiki næst, hvað þá heldur að vér höfum fyrir því að hugsa 34 leiki, og þá er lítil von á, að vér vinnum taflið. Þeir valda því, að vér gleymum óvin- unum í hugskotum vorum, þeim er alt af leiða oss á glapstigu i líferni voru og viðleitni. Gerum ráð fyrir, að einhver hefði þotið inn í einhverja búðina bruna- nóttina, í þvi skyni að bjarga nokkrum skrautgrip- um frá bálinu og látið lífið fyrir. Myndi ekki öllum þykja ofmikið lagt í sölurnar? Þessi tíðindi gerðust ekki, sem betur fór. En svipað þessu fer mörgum. Margur týnir andlegu lífi sínu, af því að alt fór í baráttu fyrir ytri gæðum, heimstign og veraldar-hé- góma. Þeir höfðu ekki gát á líferni sínu, gerðu sér aldrei grein fyrir kjarna allra verðmæta, lifðu ekkí lífinu með neinni hugsun. Aðrir eyða beztu árunum í afreks- og frægðar-drauma í stað þess að verja þeim til afreksverka. Svo undarlegt sem það er, hefir fjölda manna ekki hugsast það fyrr en um seinan, að vísdóms og kunnáttu afla menn sér ekki án á- reynslu og erfiðis. Stundum tókst þeim að telja sér tru um, að þeir gætu skíft um skap og vilja næsta dag- Þeir skutu því á frest til morguns, er eins mátti byrja í dag. Fyrirhyggjuna skorti, gát á því, hvert