80 Siguröur Guðmundsson: iiðunn verið eitt sér. Hér ræðir um þjóðarsjúkdóm, er brauzt út á einstökum stað við einstakt tækifæri. í oss þarf að vekja árveknisanda, sívakandi gát á, hvar vér stöndum og hvernig oss gangi, hvort ekkert sé van- rækt, hvort góðir kraftar fari ekki forgörðum. Vér þörfnumst einarðra hugsjónamanna, er séu samvizka þjóðarinnar, skálda, rithöfunda og góðra blaðamanna, er æ haldi vörð á, hvort einhver þjóðar-verðmæti séu ekki í hættu og vari þá allan landslýð við. Rit- höfundar og blaðamenn eiga að vera spámenn þjóðar sinnar. Það er meinið mikla, að oss vantar að mestu slíka menn. Og eins þurfum vér að ciga spámann innan í oss, prófa oss altaf, eins og postulinn réð oss, hvað vér getum betur gert, hvort vér getum eigi varið tímanum betur o. s. frv. Ef til vill brosa sumir að þessum hugrenningum, þykir næsta barnalegt að flíka þeim framan í fólk, ekki sízt nú, er svo margir beztu menn heims standa við rústir sinna tignustu vona. Og enginn er ámælis- verður, þótt hann týni nú hugsjónum sinum og trú á sigur þeirra. Firnum og fádæmum sæta þær, rústirnar úti í heimi, og hörmuleg er sú brjálsemi, er að nokkru heíir nú gagntekið höfuðþjóðir Norðurálfunnar. En minnist þess samt, að ekkert verðmæti getur sprottið af örvænting og trúleysi á framtíðina. Það liggur við, að það sé skylda vor við lífið að trúa á framgang þess og framþróun. Og nú skulum vér gá að, hvort engar vonarstjörnur sjást á himni, eins og ég hét að gera. Ég bendi þá fyrst á, að skelfingar stríðsins bera vitni um óþrjótandi auðæíi lífsins, er það hefir efni á slíkri ej'ðslu og blóðsúthellingum. Auð lífsins og framþróunarkraft má og marka á annari stað- reynd. Alt af vex mannleg þekking og mennirnii' leggja æ fleiri náttúruöfl undir sig, þrátt fyrir alla sóuná mannlífum og mannsorku, bæði á friðar- og ófriðartímum. Og líkt og sumir brjálaðir menn geta
Beinir tenglar