íslenzk sakamál. SÖGUR ÚR ÍSLENZKU RÉTTARFARI í S.L. 300 ÁR. Inngangur. Undir þessari fyrirsögn verða tekin dæmi og sýnishorn af rétt- arfari i glæpamálum á Islandi s.l. 300 ár og dómum sem um þau hafa gengið. Verður þar auð- vitað stiklað á stóru, aðeins tek- in hin stórkostlegustu málin, en samt reynt að velja þau rétt af hvorri tegundinm' eftir því sem efni eru til. Eru málasögur þess- ar fróðlegar mjög fyrir almenn- ing um ýms efni réttarfarsleg á fyrri og seinni tímum, t. d. til samanburðar um löggæslu og refsingar og jafnframt er lestur um þessi efni ekki síður spenn- andi en frásagnir um erlenda reyfara og giæpalýð, ogvæntum vér þvi að lesendur Alþýðu-Maga- sínsins taki þessum köflum vel sérstaklega þar sem rit um þessi efni eru mörg hver ennþá óað- gengileg alþýðu manna. I. Málaþáttur Jóns Oddsonar og Sigríðar Halldórsdóttur 1609 I. KAFLI í byrjun 17. aldar bjó Jón nokkur Oddsson í Fagurey í Snæfellsnes- sýslu. Var kona hans Steinunn 20 Halldórsdóttir, en hjá þeim hjón- um var systir Stéinunnar, Sigríð- að nafni og móðir þeirra systra Ragnhildur Egilsdóttir. Fleira fólks er ekki getið á heimilinu. Um Jón þennan og fólk hans gerðist ekk- est sögulegt fyr en árið 1609 að sá orðrómur barst um nærliggj- andi sveitir, að Sigríður Halldórs- dóttir, systir Steinunnar konu Jóns myndi hafa eignast barn með hon- um, en að Jón hefði fyrirfarið barninu. Þau líkindi voru hér til færð, að Sigríður hefði haft kven- lega þykt, en síðan skjótlega mist hana og að hún hefði þá engar konur haft hjá sér, nema Stein- unni systur sína og Jón hefði þá einnig verið hjá henni. Jón og Sigríður óskuðu þess nú munnlega af tilheyrandi valdsmanni, Jóni Magnússyni, að eiður væri tekin af Sigríði fyrir dómi um það, að hún hefði enga óleyfða sambúð framið með nokkrum manni, lif- andi eða dauðum, þá sem venju- lega er til barnsgetnaðar milli manns og konu. Hafði séra Ólaf- ur Einarsson skrifað niður beiðni