BÓKAVINUR til fólksflutninga og póstflutninga. Tefst þaS því lítiS á höfnum. En jafnvel þótt þaS flytji fremur litlar vörur, þá verSur þaS til þess aS greiSa mjög fyrir viSskiftum öllum. Pantanir ganga t. d. miklu greiSara til höfuSstaSar landsins, víSast hvar af landinu. Þurfa menn nú sjaldan aS bíSa mánuSum saman, eftir blöSum eSa bókum, er þeir hafa pantaS. Er þaS mikil framför hjá því sem áS- ur var. Bækur. Allar menningarþjóSir, er nokkur- ar sögur fara af, hafa haft einhverj- ar bókmentir. Blindur er bóklaus maSur, segir máltækiS, og andlega blind er bóklaus þjóS. Þróunarsaga bókagerSar er og jafnframt þroskasaga mannsandans. Elstu bókmentir voru mjög fáskrúS- ugar. Bækur í fornöld, ef bækur skyldi kalla, voru fágætar mjög. Elstu ritin hafa veriS höggvin í kletta, grafin í leirtöflur eSa rist á kefli. Forn-Egyptar voru bókagerSar- tnenn miklir. Þeir höfSu sérstaka aS- ferS, til þess aS gera jurt eina, er papyrus heitir, aS einskonar bókfell- um, er enst hafa öld eftir öld. OrSiS páppír er dregiS af heiti þessarar jurtar. Grikkir lærSu þessa list af Egyptum, eins og - svo margt annaS. En papyrus-tegund þá, er þeir höfSu ti1 bókagerSar nefndu þeir „biblos". ÞaSan er orSiS „Biblía", er þýSir í raun og veru aS eins bók eSa rit. (Sbr. Ritning). Engilsaxar voru og bókmentaþjóS. Þeir höfSu enga papyrus-tegund til aS rita á. UrSu þeir oft aS sætta sig viS beykiviSar- blöS til bókagerSar. Er svo sagt, aS beyki heiti „boc" á Engilsaxnesku. Þar af er orSiS bók dregiS. ÞaS var lengi, aS bækur voru af- skaplega dýrar. Og fyrst eftir aS far- iS var aS prenta bækur, voru staf irn- ir hafSir stórir og sem líkastir skrif- stöfum þeim, er fegurstir þóttu. Og þaS var ekki fyr en á sextándu old. aS titilblöS sáust á bókum. Nú á seinni árum hefir bókagerS fleygt fram, og fer óSum í vöxt. Þykir nú enginn maSur meS mönn- um, er ekki á s'jálegt bókasafn. Er þaS sökum þess, aS nú er flest- um runnin sú skoSun í blóS, aS margur bókamaSur er erfþegi mestu andansmanna, er uppi hafa veriS meS þjóöunum. Moldin geymir bein þeirra, en bækur hugsanir þeirra og þær eru margar meira virSi en bein þeirra og jafnvel allir helgir dómar til samans. Utgáfa blaðsins. Útgáfu blaSsins verSur hagaS þannig, aS næsta blaS kemur út um eSa eftir næstu áramót og síSan þriSja hvern mánuS. VerSur þaS því ekki bundiS viS sérstakan tíma. Er svo til ætlast, aS „Bókavinur" leggi af staS héSan úr höfuSstaSnum, er hann hefir fengiS nægilega byrSi af góSum bókafregnum. Telur hann auSsætt, aS sér sé tekiS þar meö ís- lenskri gestrisni, sem einhver pantar bók eSa bækur, er hann hefir á boS- stólum. BlaSiS kostar 0,50 árgang- urinn. Hver sá er óskar eftir blaS- inu framvegis sendi skriflega pöntun. Gildi bóka. Ef búiS væri aS reikna alt þaS fé, er menn hér á landi verja til óhófs, og skemtana, mundi þaS verSa all- álitleg upphæS. Eru sumar skemtanir hollar og í raun og veru nytsamar, þótt aSrar séu þaS ekki. MeSal hinna hollustu og nytsömustu skemtana er lestur góSra bóka. Hver hugsandi iesandi getur búiS lengi aS þeirri skemtun. Auk þess er sú skemtun cftast nær ódýrust. Margar góSar bækur kosta ekki meira en meSal málsverSur. Og þótt sumar kosti á viS vindlakassa, þá er þar ólíku sam- an aS jafna. Sá sem hefir reykt úr fullum vindlakassa hefir tapaS, en hinn, er hefir keypt sér góSa bók eöa bækur fyrir sömu upphæS, hefir stórgrætt. Hann hefir öSlast þekk- ingu eöa skilning á ýmsum hlutum,. og hefir því breytt broti af eigum sínum í andleg verSmæti, er endast honum alla æfi, en reykingamaSur- inn hefir breytt því í reyk. Fólk til sveita á oft erfitt meS aS ná til bóksala. Þess eru dæmi og þau helst til mörg, að menn hafa ekki haft hugmynd uni útkomu hinna bestu og nauSsynleg- ustu bóka, af því aS enginn hefir veriS til aS vekja athygli á þeim. Úr þessu er bætt, þar sem „Bókavinur" kemur út öSru hvoru. (Sjá pöntunar- lista á öSrum staS í blaSinu). Ritdómar. Ritdómar eiga að vera helsti leiS- arvísir- manna um bókakaup. Gera má ráS fyrir því, aS ritdómendur hafi lesiS þær bækur vel og vand- lega, er þeir dæma um í opinberum blöSum. Fyrir því vill „Bókavinur" birta hér útdrátt úr ritdómum um eftirfarandi bækúr. Útdráttur rit- dóma eykur jafnframt gildi blaSsins. Margir ritdómar eru prýSisvel ritaS- ir og því veruleg eign í þeim, auk þess sem þeir eru margir leiSarvísir til aS skilja bækurnar. Hallgrímskver. Úrval úr Ijóðum Hallgríms Pét- urssonar. Safnað hefir og búiS undir prentun Magnús Jónsson docent. Dr. GuSm. Finnbogason pró- fessor, skrifar í MorgunblaSiS X. 51-: „ÞaS var gott og rétt aS gefa út „Hallgrímskver". „Sálmar og kvæSi", hin vandaSa útgáfa í tveim bindum, er SigurSur Kristjánsson gaf út fyrir rúmum 30 árum er, nú öll seld fyrir nokkru og ófáanleg.
Beinir tenglar