Ýms efni hafa þó mismunandi áhrif á ólíkar fcegundir geisla,hleypa t.d. sumum þeirra í gegp.ua sig,öðrum ekki.Vatn o.g venjulegt gler sleppa í geghúm sig öilum IjjQSgeisluia-j.en, sTýga i ^-B hlria utJraueu geisla að mikiu leyti^og hleypa þeiœ ekki 1 gegrmog giér sygur í sig auk i:es3 ailmikið af útfljólubláum geislum.Zo 1 sýra,vatns jguf a og Cson s.júp'a eimiig í sighina útra.uðu gcisla aö miklu ieýí i. -i?eirta atri oi Eefór mjog mikia þýðingu í J"vl sambandi,sem hér ræöir uu. l.Kitgibreytiri.gar á yfirborði jarðar orsakast af geiolun.Á daginn, me *un sÓlin skiri sem heitast ,te'kar ;yf irborð narðar við meira hita- eða geislamagni heldur en það gefUr • áftur fra sér utí^hið kalda al.- i heimsrúm-iarð/yegurimi hitnar.gn scinni hltita dagd 6g á nóttinni', þegar - geisiamagn sólarinnar minnkhr^óg Lverfur jalnvel aiveg(k6lnar jarðar- yfirborðið.'þyí að það heldur áfrarn að senia hitageisla útí kaldan alheimsgeiminn og sfcundum getur bá komið frost, áafnVel ur: hásumarið. laö^ar auðsætt,að bæði geislun sóiar til jarðar ög útgeislun frá jörðu útl himihgeiminn vsrður að fara í gegnuin gufuhyolfið.Pað er, sem kunnugt^or,aðailega samsett af köfnunarofni og súrefni»Hafa fau efni lítil áhrif á geislana og sleppa þeim óhindrað í egnum sig að heita má.En auk þess er alltaf' í loffcinu meira eða minna af yatns- gufuCeinhig vatnsdropar-ský}, kolsýru o.g ozoh og þessi efni^hafamiki] ahrif á geislun,hvort,sem hún er t'il jarðar eða frá.Þau sju'ga í sig ^iki nokiuo af hinam útrauðu hitageislum. J?essi. efhi loftsins^ jafna því mjög hitabreytingar.á yfirborði ;jarðar,dragá úr hitanúm á daginn en auka hann að nóttunni með þyí að iraga ur ufcgði'slun frá jörðinai ög fræðimehn hafa reiknað það úfc,að væri ekkerfc vatn-jkpieýra eðe t ozon í loftinu,mundi meðalhifci á yfirboroi jarðar lækka uro $$ gráðuia Magn kolsýru og ozon er mjög líkt í andrúmsloftinu", eh vaIns^agnll er . m jög_ bre;ytiiegt,bæði. sem gufa og dropar og hefix^ það bví me'sía 5y,;)i-T'-. u i sambandi yio frosthættii. Áðurnefnd áhrif 'vatns og vatnsgufu á geislun eru o'rsök þess(að^ sólin skín heitast á^héiðskírum dögum þegar loftið er ,.jurrt,en þá verður líka af söœu ástæðu meiri útgeislua 'ao nóttu til og laeir'i fr frosthætta.Allir vita,að geislar sóiar hita mést um hádegið..Þotta kemur bil af ];ví,að þa hafa geislar hennar styzba lei'ð ac fara í gegrmm andrú;iisloftið,eöa. il sinnur styttri en þógar sði.in er 15 gráð~ ur fyrir ofan sjóndeildarhrlhg.k þ'essari Töngu leið tapast mjóg mik- ið af hitamagni sólarg;eiolanna(útrauju hitageislarnir) .of" þégar sóbiný er 5 gr. fyrir dfan sjcndeildarliring fekur iaréttur fl'öthr raoti 73 | sinnúm minna hit.amagni héldur.'en þegar sólin er béint yfir viðkomand: •í'zehitrh._?að er því ekki l.ítið,sem. binzt af hita 1 vatni,kolsýrú rj vr. loftsins.En hann er ekki tapaður /jörðirrii heldur^gei'slast til henaar þegar sólin lækkar^göngu sína og hverfur..raó ma bvi seg;ja,, að bessi hiti fari í tyeimur áföngum til jarðar.kossi efni binda iika' nokkuð af útrauðum hitage'islum- fra ,jör-oimii,kasta oeim til hennar aftur o- drahja þannig 'úrgkólnun l:;.emiar,þau er hitaforðabúr loftsino. Langmest eru áhrif skynanna í þessu tilii.ti. og eTtiir"lvT möirl sen: skýjþctc £ smærri malikvaroa se.iiarin"~'3ai!mar hit'.ioreytingargog dregur úr frosthættu. Kígykur sainaustenlur aðallega af kolsýru^orsmaum kolB.- ógnurr.....o^ ^atnsgufu, ser?; er mjög mismu.nanui efti.r "óv.i' eldsneyci, sem Bronnt sr.Kolaagnirnar taka irojög skjótum hi'tabreýtingum og kóma bv.í fljótto'/ið það béttist utanum þær nokkuð af vatnsgifu r'eyksins eða þeiin rájía-,seni fyrir er í andrúmsioftinú. Jfteykurinn samanstoridur því af mörgum smáuia vatnsai\opum:, eiaso'g^ skýin, með kolaagnlr ¦3om_ kjarna. £ii vat'nsmagnið i}xj:kyg:áKMia ve-rður bc aidrei .CTk.t p*vi eíris milcið x reyknum og í skýjunum og jafnvel hinn béttasii roykur h'efir því ekki neraa hálfar ver'kanir við þ.ótt cg lág ský sem fröstvorn. ?..Áhrif vindsins. Undir A^en julégum kringamstæðumflækkar hitastig loftoins' é'ftir þvf sem ofar dregiir um: h.Uob. 6 gr. á hyerjumykm . fetta or þó ekrci alltaf rogiulegf .Það er t.d, ekKi"'so'aldáh",einkiim! á heiðskírum nóttum,að neðsta loftlagið'er kaldari en ei- ofar dreguru Hitastigið^fer bá hækkandi uppT""v.íssá hæð ófti 2oo-oco^m,en lækkar svo regiulega úr pvi.Petta stafar af mi.killi útgei.slun frá jörðimii og kolnun a .yfirborði hennar og sú kólnun hefir áhrif á aeðstu loftlögin alit i 2->oo m hæð.letta fyrirbrigði er alþek.kt ár daglega lífinu. lótt hita- F.lestir mur.u bekkja^það,að stundum er jörð dálítið frosin,bo - ¦¦:,.:iilri í 1-2 m 'hæð sýni,að elcki hafi vorið frcst. '"" '"etTta kemur þó nokkuð til af því,hvað geislarnir falia skahe alt a flöfc
Beinir tenglar